Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
6. Tema / İstatistiksel Araştırma Süreci Evren ve örneklem belirlenmelidir. Evren ve evreni yansıtacak örneklemin belirlenmesi, veri toplama planında dikkat edilmesi gereken bir durumdur. Bir ilçedeki öğrencilerin boylarının araştırıldığı bir çalışmada ilçedeki tüm öğrenciler evreni oluşturur. Bu çalışmada zaman, maliyet, iş gücü gibi nedenlerden dolayı evrenin tamamına ulaşmak zor olacağından ilçedeki öğrenciler arasından belli ölçütlere göre belirlenen öğrenciler örneklemi oluşturur. Örneklem belirlenerek ilçedeki tüm öğrencilerin boylarının nasıl bir eğilim gösterdiğini görebilmek için örneklemin örneklem belirleme ölçütlerine göre seçilmesi önemlidir. 2 Rastgelelik sağlanmalıdır. Bir evrenden örneklem seçerken evrendeki her elemanın seçilme olasılığının eşit olmasını sağlamak önemlidir. Bu şekilde oluşturulmuş örneklemin evreni temsil etme gücü daha yüksektir. 3 Verilerin hangi araçlarla, ne şekilde kayıt altına alınacağı belirlenmelidir. Verilerin nasıl kaydedileceği belirlenmelidir. 6 Verilerin gizliliğine dikkat edilmeli, dürüst ve nesnel olunmalıdır. Veri toplama aşamasında kişisel verilerin korunmasına dikkat edilmeli, kişilerin haklarını ihlal edecek veriler toplanmamalıdır. İnsanların ve diğer canlıların sağlığını tehlikeye sokacak çalışmalar yapılmamalıdır. Araştırma için gerekliyse ilgili makamlardan resmî izin alınmalıdır. Ayrıca araştırmaya katılacak reşit olmayan katılımcının yasal vasisinden onay alınmalıdır. Araştırmacı veriler üzerinde oynama yapmamalı ve beklentisi doğrultusunda verileri değiştirmemelidir. 7 İstatistiksel bir araştırmada araştırılmak istenen değişkeni etkileyecek farklı değişkenlerin neler olduğunu belirlemek gerekir. Genellikle deney yoluyla veri toplanan çalışmalarda bu duruma dikkat edilir. Değişkenler belirlenmelidir. 4 Verilerin nerede, hangi zaman diliminde, ne kadar sürede, kimler tarafından ve ne şekilde (yüz yüze, çevrim içi) toplanacağı belirlenmelidir. Verilerin nerede, ne zaman, nasıl ve kimler tarafından toplanacağı belirlenmelidir. 5 İstatistiksel araştırma sürecinde istatistiksel araştırma soruları oluşturulduk- tan sonra araştırmacıların araştırma sorularını cevaplamaya yönelik veri toplama araçlarını belirlemesi gerekmektedir. Bu doğrultuda araştırmacılar, birincil verilerle çalışacaksa araştırma soruları doğrultusunda anket oluştura- bilir veya görüşmeler yapabilir. Ayrıca başka araştırmacılar tarafından geliştirilen anket, ölçek veya görüşme formlarını kullanabilir. İkincil verilerle çalışılacaksa başka araştırmacılar tarafından elde edilen veri setlerine ulaşabilir. Araştırma sorularına cevap bulmayı sağlayacak veri toplama araçları belirlenmelidir. 1 Örneklem Evren içinden belirlenen ve evreni temsil etmesi için verilerin toplandığı kümedir. Rastgelelik Bir evrenden eleman seçimi yapılırken her elemanın eşit olasılıkla seçilmesi durumudur. Bilgi Görseli 6.2: Veri toplama planında bulunması gereken özellikler
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1. Adım (Verilenlerin Belirlenmesi ve Modelleme): Sayfa 167'de yer alan 1. soruda verilen matematiksel ifadeler, denklem ve değişkenler incelenir. İstenen nicelik sembolik olarak belirlenir.
2. Adım (Matematiksel Teorem ve İşlemler): Müfredatta belirtilen temel cebirsel, geometrik veya fonksiyonel kurallar uygulanarak çözüm adımları sadeleştirilir.
3. Adım (Sonuç ve Doğrulama): Bulunan değer denklemde ve problem koşullarında yerine yazılarak sağlama yapılır.
