9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 188 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema/Çeşitlilik Bir kozmetik firması, yeni bir nemlendirici cilt serumu üretmeye karar vermiştir. Bu serumun formülünü geliştirirken viskoziteyi dikkat edilmesi gereken durumlara eklemiştir. Serumun çok akıcı olması cilde uygu­ lanırken dağılmasına neden olurken çok viskoz olması ise uygulanmasını zorlaştırabilmektedir. Bunun üze­ rine kimyagerler, serumun etken maddeleri olan su ve gliserinin moleküler yapısını incelemiş ve serumun viskozitesini düzenlemek amacıyla farklı viskoziteye sahip bu sıvıların kullanılabileceğine karar vermiştir. Laboratuvarda yapılan testlerde farklı miktarlarda su ve gliserin kullanılarak serumun ideal bir viskoziteye sahip olması sağlanmıştır. Ürün etiketinde ürünün ideal viskozitesinin korunabilmesi için buzdolabında veya doğrudan güneş ışığı alan bir ortamda saklanmaması gerektiği bilgisi verilmiştir. Nemlendirici cilt serumunda kullanılan gliserin ve suyun moleküler yapısından, ürün etiketinde verilen bilgiden ve Tablo 2.6’daki viskozite değerlerinden yola çıkarak sıvıların viskozitesini etkileyen faktörlerin neler olabileceğini belirleyiniz. Düşün Eşleş Paylaş Sıvıların viskozitesi günlük hayat ve endüstri uygulamaları için oldukça önem­ lidir. Örneğin domates sosunun şişeden kolay veya zor çıkarılmasını; bal, pekmez gibi gıdaların ekmeğe sürülebilme özelliğini ve şampuanların saça yayılma kolaylığını sıvıların viskozitesi belirler. Bununla birlikte şurup for­ mundaki ilaçlar, nar ekşisi, sos, reçel gibi sıvıların kullanımında da viskozite önemlidir. Viskozitesi çok yüksek sıvıların şişeden akma süresi uzundur ve akan sıvının şişede kalan kısımdan kopması zor olur. Viskozite düşük olursa da miktar kontrolünü sağlamak zorlaşır. Viskoziteye endüstriden de çeşitli örnekler verilebilir. Motor yağının viskozitesi motorun performansını, hidroe­ lektrik santrallerde kullanılan yağların viskozitesi ise türbinlerin performansı­ nı belirler. Boyanın akıcılığı hem uygulama kolaylığı sağlar hem de boyanın sürülen yeri kaplama ve kapatma niteliğini etkiler. Bir ürünün viskozitesinin istenen değerde olmaması tüketiciler tarafından o ürünün güvenilmez ve dü­ şük kaliteli olduğu şeklinde yorumlanabilir. Bu nedenle fabrikalarda genellikle ürünlerin viskozitesini test eden kalite kontrol laboratuvarları bulunur. Bu la­ boratuvarlarda sıvı ürünlerin viskozitesi günlük olarak test edilir. Aşağıda sıvıların viskozitesini etkileyen faktörleri belirlemeye ilişkin bir metin ve soru verilmiştir. Metni oku­ yarak sorunun cevabı ile ilgili düşüncelerinizi yazınız. Cevabınızı eşleştiğiniz bir grup arkadaşınızla değerlen­ diriniz. Ortak düşüncelerinizi sınıf arkadaşlarınızla etkili iletişim kurarak paylaşınız. Sıvıların Viskozitesini Etkileyen Faktörler Etkinlik-2.24 Gliserin CH2 CH CH2 OH OH OH Molekül 1 Hidrojen bağı Molekül 2 H C C C H H C C C H H O O H O O H O H H O H H H H H H H Su H OH O O H H H H