9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 187 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema/Çeşitlilik Viskozite Sıvılar akışkan özellik gösterir. Örneğin süt, su, bal, pekmez, zey­ tinyağı, benzin, motor yağı, şurup, şampuan gibi birçok sıvı madde akışkan özelliktedir. Ancak aynı şartlarda sıvıların akışkanlığı bir­ birinden farklıdır. Tüm sıvılar akmaya karşı farklı ölçülerde direnç gösterir. Sıvıların akmaya karşı gösterdiği dirence viskozite denir. Viskozitenin SI birim sistemindeki birimi paskal.saniye (Pa.s) şeklin­ dedir. Viskozitesi büyük sıvılara ise viskoz sıvı adı verilir. Sıvıların akışkan özellikte olmasının nedeni, öteleme hareketi yapan taneciklerinin birbirleri üzerinde kaymasıdır. Eğer sıvı taneciklerinin öteleme hareketi yavaşsa sıvılar akmaya karşı direnç gösterir. Örne­ ğin bir bisiklet, el freni yavaşça çekilerek sürülmeye çalışılırsa (bir tür sürtünme) bisikletin ileri doğru hareket etmesi zorlaşır ve bisikletin harekete karşı direnci yüksek olur. Aynı şekilde viskozitesi yüksek sıvıların da akmaya karşı direnci yüksek, akışkanlıkları düşüktür. Bu nedenle sıvıyı oluşturan tanecikler birbiri üzerinde kayarken yavaş hareket eder. Sıvı Viskozite (20 °C, Pa.s) Su 1,01.10 −3 Bal 2-10 Zeytinyağı 81.10 −3 Motor yağı 0,06-0,30 Pekmez 5-10 Aseton 0,316.10 −3 Etanol 1,20.10 −3 Propanol 1,94.10 −3 Benzen 0,625.10 −3 Karbontetraklorür 0,969.10 −3 Etilen glikol 19,83.10 −3 Gliserin 1,49 Aşağıdaki görselde özdeş büretlerde su, zeytinyağı ve bal aynı koşullarda bulunmaktadır. Büretlerin muslukları aynı anda kısa bir süre açılıp tekrar kapatıldığında sıvılara ait damlaların yarıçaplarının sıralanışı r1> r2 >r3 şeklinde oluyor. Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Aynı sürede hangi sıvının tanecikleri daha hızlı öteleme hareketi yapmaktadır?

2. Büretten akan sıvının damla boyutunun büyüklüğü ile sıvının akışkanlığı arasında nasıl bir ilişki vardır?

3. Sıvıların viskozitelerini büyükten küçüğe doğru sıralayınız. Sıralamayı neye göre yaptığınızı açıklayınız.