9. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 113 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tropikal Rüzgârlar Tropikal rüzgârlar, sıcak kuşakta okyanuslar üzerinde oluşur. Bol yağış ge- tiren, hortum ve kasırgaya dönüşen bu rüzgârlar etkili olduğu kıyılarda afet yaşanmasına neden olabilmektedir. Tropikal rüzgârlara Asya‘nın doğusunda tayfun, Meksika Körfezi kıyılarında hurricane (harikeyn), ABD‘de tornado ve Avustralya’da willy willy (vili vili) isimleri verilmiştir (Harita 3.6).

3. Mevsimlik (Devirli) Rüzgârlar Mevsimlik rüzgârlar, karalar ile okyanuslar arasındaki sıcaklık ve basınç farkı nedeniyle oluşur. Bu rüzgârlar, Dünya’nın yıllık hareketi sonucunda değişen sıcaklık ve basınç koşulları nedeniyle mevsimsel olarak yön değiştirir. Muson rüzgârları olarak adlandırılan mevsimlik rüzgârlar; Güney ve Güneydoğu Asya, Avustralya, Meksika Körfezi ve Afrika’da Gine Körfezi kıyılarında etkili olur. Yaz döneminde sıcak olan Asya kıtası üzerinde alçak basınç alanı, çevresine göre daha serin olan Hint Okyanusu ve Büyük Okyanus üzerinde ise yüksek basınç alanı oluşur. Bu dönemde denizden karaya doğru esen ve yaz muso- nu olarak adlandırılan rüzgârlar karalar üzerine bol yağış bırakır Kış döneminde Asya kıtası çok soğuk olduğu için burada yüksek basınç ala- nı, daha ılık olan Hint Okyanusu ve Büyük Okyanus üzerinde ise alçak basınç alanı oluşur. Karadan denizlere doğru esen soğuk ve kuru rüzgârlar kış mu- sonu olarak adlandırılır (Harita 3.7). (Harita 3.8).

3. ÜNİTE: DOĞAL SİSTEMLER VE SÜREÇLER 112 Avustralya Antarktika Avrupa

G. Amerika Afrika Asya Tropikal rüzgâr bölgesi Büyük Okyanus Hint Okyanusu Atlas Okyanusu Güney Okyanusu Kuzey (Arktik) Okyanusu Harita 3.7 Tropikal rüzgârların etkili olduğu alanlar Alçak Basınç Alçak Basınç Yüksek Basınç Yüksek Basınç Alçak Basınç Yüksek Basınç 0 1.000 km 0 1.000 km K K Harita 3.8: Güneydoğu Asya’da yaz musonu Harita 3.9: Güneydoğu Asya’da kış musonu 0 2.000 4.000 km