9. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 114 Cevapları (MEB Yayınları)

4. Yerel Rüzgârlar Yerel ölçekteki basınç farkları sonucunda oluşan, etki alanı dar ve kısa süreli rüzgârlardır. Meltem Rüzgârları: Dünya’nın dönme (günlük) hareketi sonucunda ortaya çıkan sıcaklık ve basınç farkları nedeniyle oluşur. Meltemlerin esme yönü gün içinde değişir. Meltem rüzgârları, kara-deniz ve dağ-vadi meltemleri olarak ad- landırılır. Gündüz denizlere göre daha fazla ısınan karalar alçak basınç alanı, denizler ise daha az ısındığı için yüksek basınç alanı hâline gelir. Bu şartlara bağlı olarak oluşan ve denizden karaya doğru esen rüzgârlar deniz meltemi ola- rak adlandırılır (Görsel 3.21). Gece olunca karalar daha çok soğur ve kara üzerinde yüksek basınç alanı oluşur. Karadan alçak basınç alanı hâlindeki denize doğru esen rüzgârlar kara meltemi olarak adlandırılır (Görsel 3.22). Görsel 3.21: Deniz meltemi Görsel 3.22: Kara meltemi YB AB Gündüz Rüzgâr YB AB Gece Rüzgâr Dağ ve vadi meltemleri, dağlık ve engebeli alanlarda oluşan yerel rüzgârlar- dır. Dağlarda geceleyin soğuyan havanın yoğunluğu artar. Yoğunluğu arttığı için ağırlaşan hava, alçak kesimlerde yer alan vadilere doğru hareket eder. Dağlardan vadilere doğru hareket eden bu rüzgâra dağ meltemi adı verilir (Görsel 3.23). Vadi içinde gün boyunca ısınan havanın yoğunluğu azalır. Bu- nun sonucunda yükselen hava, vadi yamaçları boyunca yukarıya doğru ha- reket eder. Gündüz dağlık alanlara doğru esen bu rüzgâra ise vadi meltemi denir (Görsel 3.24). Gündüz Rüzgâr Rüzgâr Görsel 3.24: Vadi meltemi

3. ÜNİTE: DOĞAL SİSTEMLER VE SÜREÇLER 113 Görsel 3.23: Dağ meltemi Gece Rüzgâr Rüzgâr