9. Sınıf Matematik (2. Kitap) Ders Kitabı Sayfa 181 Cevapları (MEB Yayınları)

6. Tema / İstatistiksel Araştırma Süreci Kutu grafiğinin bu formunda aykırı değerler ile işaretlenen değerlerdir. Bu değerler, dağılımın aritmetik ortalama değerini etkilemektedir. Aykırı değerler ihmal edildiğinde dağılıma ait aritmetik ortalama ve ortanca değerleri Grafik 5’te yer almaktadır. 11,6 Grafik 5 Derece (sn.) 9,8 10,2 10 10,6 10,4 10,8 11 11,2 11,4 Ortalama: 10,173 sn. Ortanca: 10,17 sn. Grafik 5’te görüldüğü üzere aykırı değerler dikkate alındığında dağılımın aritmetik ortalaması 10,299 saniyeyken aykırı değerler dikkate alınmadığında bu değerin 10,173 saniye olduğu, aykırı değerler dikkate alındığında dağılımın ortancası 10,2 saniyeyken aykırı değerler dikkate alınmadığında bu değerin 10,17 saniye olduğu görülmektedir. Diğer bir deyişle ortancanın aykırı değerlerden aritmetik ortalamaya göre daha az etkilendiği ancak ortancanın etkilenmediği söylenebilir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda “2023 Dünya Atletizm Şampiyonası erkekler 100 metre yarış­ masına katılan atletlerin koşu dereceleri saniye cinsinden nasıl bir eğilim göstermektedir?” sorusunu dağılımdaki aykırı değerleri göz önünde bulundurarak Grafik 3’te yer alan ortanca değeri ile cevapla­ mak daha doğru olacaktır. Bu durumda araştırma sorusunun cevabı aşağıdaki gibidir. “2023 Dünya Atletizm Şampiyonası erkekler 100 metre yarışmasına katılan atletlerin koşu dereceleri yaklaşık 10,2 saniyedir.”

c) 2023 Dünya Atletizm Şampiyonası erkekler 100 metre yarışmasına katılan atletlerin koşu derecele­ rine ait veri dağılımının merkezine yığılan performans derecelerinin hangi aralıklarda yoğunlaştığını görebilmek için kutu grafiği incelenmelidir. Grafik 6’da dağılıma ait kutu grafiği yer almaktadır. Derece (sn.) 9,8 9,86 11,58 Ç1=10,11 Ç3=10,32 Ortanca 10,20 10,2 10 10,6 10,4 10,8 11 11,2 11,4 11,6 Grafik 6 Kutu grafiğindeki bilgilerden yola çıkılarak 2023 Dünya Atletizm Şampiyonası erkekler 100 metre yarışmasına katılan atletlerin koşu derecelerine ait veri dağılımının merkezine yığılan performans derecelerinin hangi aralıklarda yoğunlaştığını görebilmek için kutu grafiğinde yer alan beş sayılı özet­ lerden alt çeyrek ve üst çeyrek arasındaki değerlere bakılabilir. Bu değerler, dağılımdaki verilerin %50’sinin bu aralıkta yoğunlaştığını göstermektedir. Bu durumda araştırma sorusunun cevabı aşa­ ğıdaki gibidir. “2023 Dünya Atletizm Şampiyonası erkekler 100 metre yarışmasına katılan atletlerin %50’sinin elde ettiği dereceler 10,11 saniye ile 10,32 saniye arasındadır.”