9. Sınıf Matematik (2. Kitap) Ders Kitabı Sayfa 180 Cevapları (MEB Yayınları)

6. Tema / İstatistiksel Araştırma Süreci

b) 2023 Dünya Atletizm Şampiyonası erkekler 100 metre yarışmasına katılan atletlerin koşu derecelerini yaklaşık olarak belirleyebilmek için merkezî eğilim ölçülerinden aritmetik ortalama ve ortanca değerine bakılmalıdır. Atletlerin aritmetik ortalama ve ortanca değerleri Grafik 2’de yer almaktadır. Derece (sn.) Ortalama: 10,299 sn. Ortanca: 10,2 sn. 9,8 10,2 10 10,6 10,4 10,8 11 11,2 11,4 11,6 Grafik 2 Değerler incelendiğinde aritmetik ortalama değerinin 10,299 saniye ve ortanca değerinin 10,2 saniye olduğu görülmektedir. Her ne kadar değerler birbirine yakın görünüyor olsa da 100 metre koşula­ rında santisaniyelik farkların oldukça önemli ve belirleyici olduğu bilinmektedir. Bunun için dağılım­ daki aykırı değerlerin belirlenmesi, aritmetik ortalama ve ortanca değerlerinin buna göre yorum­ lanması gerekmektedir. Çünkü aritmetik ortalama değeri, aykırı değerlerden etkilenmektedir. Bir dağılımda aykırı değerlerin görüldüğü veri görselleştirme araçlarından biri kutu grafiğidir. Grafik 3’te dağılıma ait kutu grafiği yer almaktadır. Grafik 3 Derece (sn.) 9,8 10,2 9,86 11,58 10,11 10,2 10,31 10 10,6 10,4 10,8 11 11,2 11,4 11,6 Nicel veri dağılımı, kutu grafiği ile incelendiğinde verilerin yoğunlaştığı bölgenin sağında ve görece uzağında kalan verilerin aykırı veriler olduğu söylenebilir ancak teknoloji desteğiyle kutu grafiği üze­ rinden aykırı değerleri görmek mümkündür. Grafik 4’te kutu grafiğinin aykırı değerlerinin görüldüğü hâli yer almaktadır. Derece (sn.) 9,8 10,2 10 9,86 10,11 10,31 10,48 10,7 11,31 11,58 10,83 10,91 10,95 10,99 11,09 10,2 10,6 10,4 10,8 11 11,2 11,4 11,6 Grafik 4