Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
6. Tema / İstatistiksel Araştırma Süreci 6.1. TEK NİCEL DEĞİŞKENLİ VERİ DAĞILIMLARI Konuya Başlarken Küresel ısınma nedeniyle Dünya’nın ortalama yüzey sıcaklığının arttığı bilinmektedir. Küresel ısınma; buzul miktarının azalmasına, deniz seviyesinin yükselmesine, aşırı hava olaylarının daha sık görülmesine neden olmaktadır. Aşağıdaki görselde küresel ısınmadan kaynaklanan bazı sorunlarla ilgili bilgiler yer almaktadır. Araştırmacılar, küresel ısınmayla mücadele edebilmek için ısınmanın hangi hızla gerçekleştiğinin tespit edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Dünya’nın ortalama yüzey sıcaklığı ile ilgili ölçümlerin uzun yıllardan beri yapıldığı bilinmektedir. Bu ölçümlere göre Dünyaʼnın ortalama yüzey sıcaklığı 2021 yılında Sanayi Devrimi öncesi ortalamanın 1,1 oC üzerine çıkmıştır. Grafik 1’de 1850-2023 yılları arasındaki küresel ortalama sıcaklık değerlerinin 1850-1900 yılları arası küresel ortalama sıcaklık değerlerinden ne kadar saptığına dair veriler yer almaktadır. Örneğin 2020 yılı küresel sıcaklık değerinin 1850-1900 yılları arası küresel ortalama sıcaklık değerinden yaklaşık 1,4 oC fazla olduğu görülmektedir. Küresel yüzey sıcaklığı 1970’den bu yana daha hızlı yükseliyor. Kıyıların ve sulak alanların neredeyse %50'si geçen Kıyıların ve sulak alanların neredeyse %50'si geçen 100 yılda yok oldu. 100 yılda yok oldu. İklim değişikliği, son 50 yılda tarımsal üretimdeki İklim değişikliği, son 50 yılda tarımsal üretimdeki büyümeyi küresel ölçekte yavaşlattı. büyümeyi küresel ölçekte yavaşlattı. 1860 1880 1900 1920 1940 1960 1980 2000 2020 1,6 1,4 1,2 1 0,8 0,6 0,4 0,2 0 -0,2 -0,4 Yıllar Sapma değerleri (oC) 1850 2023 Grafik 1: 1850-2023 yılları arasında küresel ortalama sıcaklıklarının sapma değerleri
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1. Adım (Verilenlerin Belirlenmesi ve Modelleme): Sayfa 154'de yer alan 1. soruda verilen matematiksel ifadeler, denklem ve değişkenler incelenir. İstenen nicelik sembolik olarak belirlenir.
2. Adım (Matematiksel Teorem ve İşlemler): Müfredatta belirtilen temel cebirsel, geometrik veya fonksiyonel kurallar uygulanarak çözüm adımları sadeleştirilir.
3. Adım (Sonuç ve Doğrulama): Bulunan değer denklemde ve problem koşullarında yerine yazılarak sağlama yapılır.
