📘 9. Sınıf Kimya
📍 Sıvı ile yüzey arasındaki adezyon kuvvetleri kohezyon kuvvetlerinden bü
📝 Kontrol Noktası • Sayfa 201
✓ 2026-2027 MEB Yayınları
2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı MEB 9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 201 Kontrol Noktası sorularının detaylı çözümleri ve cevap anahtarı aşağıda sunulmuştur.
Konu ve Kazanım Rehberi: 2. Tema/Çeşitlilik — Sıvı ile yüzey arasındaki adezyon kuvvetleri kohezyon kuvvetlerinden bü kapsamında kitaptaki soruların açıklamalı çözümleri yer almaktadır.
1
Soru 1 (Kontrol Noktası)
MEB Sayfa 201
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Tema/Çeşitlilik Sıvı ile yüzey arasındaki adezyon kuvvetleri kohezyon kuvvetlerinden bü yükse sıvı yüzeyde yayılır. Böyle sıvılara yüzeyi ıslatan sıvılar denir. Eğer sıvının kohezyon kuvvetleri sıvı ile yüzey arasındaki adezyon kuvvetlerinden büyükse sıvı yüzeyde damlacıklar hâlinde kalır ve yüzeyi ıslatmaz. Bir kap içerisinde bulunan sıvının kohezyon kuvvetlerinin adezyon kuvvet lerinden büyük olması sıvı yüzeyinde dışa doğru bir kavis (dışbükey) oluş tururken adezyon kuvvetlerinin büyük olması içe doğru bir kavis (içbükey) meydana getirir. Kohezyon ve adezyon kuvvetleri eşitse sıvı yüzeyi düz kalır. Adezyon kuvvetleri, bir su kabına yerleştirilen ince cam tüpler (kılcal tüpler) boyunca suyun yukarı doğru tırmanmasını sağlar. Kılcal hareket (kapiler etki) olarak bilinen ve yer çekimine karşı yapılan bu yukarı doğru hareket, su mo lekülleri ile tüpün cam duvarları arasındaki çekime (adezyon) ve ayrıca su molekülleri arasındaki etkileşimlere (kohezyon) bağlıdır. Kılcal tüplerde adez yon kuvvetleri yeterince büyükse sıvı sütunu kendiliğinden yükselir. Bu olaya kapiler etki denir. Adezyon kuvveti kohezyon kuvvetinden zayıfsa sıvı çok az yükselir hatta sıvı seviyesinde alçalma bile gözlenebilir. Sağlık görevlisi kan örneği alırken kılcal hareketten yararlanır. Hastanın par mağını bir iğne ile deler ve kanı toplamak için ince bir tüp kullanır. Tüpün ucu kanla temas ettiğinde kanı kılcal hareketle tüpe çeker. Aynı güç suyun bitkiler tarafından topraktan çekilmesinde de rol oynar. Suyun bitki dokuları boyunca hareketinde kohezyon ve adezyon çok önemlidir. Su molekülleri birbirlerine ve bitki hücrelerinin duvarlarına yapışarak güçlü kohezyon ve adezyon kuv vetleri oluşturur. Kohezyon ve adezyon kuvvetleri bitkilerin topraktan suyu kökleri aracılığıyla etkili bir şekilde çekmesini, yapraklara ve bitkinin diğer kısımlarına taşımasını sağlar. Bu sayede bitki yer çekimine karşı büyüyerek hayatta kalır (Görsel 2.31).
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1 mol herhangi bir madde 6,022·10²³ adet tanecik içerir. Mol sayısı bağıntısı: n = m / M_A (kütle üzerinden) veya n = N / N_A (tanecik sayısı üzerinden) hesaplanır.
Normal şartlar altında (0°C ve 1 atm) 1 mol ideal gaz 22,4 litre hacim kaplar.
2
Soru 2 (Kontrol Noktası)
MEB Sayfa 201
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Aşağıdaki cümlelerde yer alan boşlukları uygun şekilde doldurunuz.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Sıvı ile yüzey arasındaki adezyon kuvvetleri kohezyon kuvvetlerinden bü konusu kapsamında verilen soru kimyanın temel ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmiştir.
İlgili kimyasal tanım, tepkime bağıntıları ve madde etkileşim kuralları uygulanarak doğru sonuca ulaşılmıştır.
3
Soru 3 (Kontrol Noktası)
MEB Sayfa 201
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
a) Ağzına kadar suyla dolu bir bardağa damlalıkla yavaş yavaş birkaç damla daha su eklendiğinde suyun taşma dan bir kubbe şekli oluşturması su moleküllerinin kuvvetlerinden kaynaklanır.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1 mol herhangi bir madde 6,022·10²³ adet tanecik içerir. Mol sayısı bağıntısı: n = m / M_A (kütle üzerinden) veya n = N / N_A (tanecik sayısı üzerinden) hesaplanır.
Normal şartlar altında (0°C ve 1 atm) 1 mol ideal gaz 22,4 litre hacim kaplar.
4
Soru 4 (Kontrol Noktası)
MEB Sayfa 201
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
b) Kâğıt havlunun masaya dökülen suyu çekmesi sıvıların özelliğine örnektir.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Sıvı ile yüzey arasındaki adezyon kuvvetleri kohezyon kuvvetlerinden bü konusu kapsamında verilen soru kimyanın temel ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmiştir.
İlgili kimyasal tanım, tepkime bağıntıları ve madde etkileşim kuralları uygulanarak doğru sonuca ulaşılmıştır.
📌 MEB Ders Kitabı Çözümleri Hakkında Önemli Not
Bu sayfadaki çözümler Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı müfredatına %100 uyumlu olarak alanında uzman öğretmen kadromuz tarafından hazırlanmıştır. Sayfa çözümlerini kendi cevaplarınızla karşılaştırarak eksik konularınızı pekiştirebilirsiniz.
