9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 200 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema/Çeşitlilik Size verilen sıvıların yüzey gerilimini belirlemek amacıyla aşağıdaki malzemeleri kullanarak bir deney planlayınız. Deney sırasında laboratuvar kurallarına dikkat ediniz. Deneyin işlem basamak­ larını yazınız ve deney sonuçlarınızı sınıftaki diğer arkadaşlarınızın sonuçları ile karşılaştırarak soruları cevaplayınız. Deneyin Adı: Damlalar Büyükse Göl Kısa Sürede Oluşur Deneyin Amacı: Damlaların boyutu ve şeklinden yararlanarak sıvıların yüzey gerilimlerini tahmin edebilme Malzemeler: büret (2 adet), spor (2 adet), kıskaç (2 adet), beherglas (2 adet), gliserin (10 mL), zeytinyağı (10 mL), su (10 mL), mısır şurubu (10 mL), pipet, içecek pipeti, plastik kamış, kronometre, mezür, yağlı kâğıt, cam yüzey, pleksi yüzey, plastik yüzey, metal yüzey İşlem Basamakları

1. Damlaların boyut ve şekillerinin farklı olmasının nedeni ne olabilir? Bu farklılığı moleküller arası etkile­ şimlerle ilişki­lendirerek açıklayınız.

2. Damlaların boyutlarından yola çıkarak bu sıvıların yüzey gerilimlerini karşılaştırınız.

3. Bu sıvıların literatürdeki yüzey gerilim değerlerini “edu.tr” ve “gov.tr” uzantılı genel ağ kaynaklarını kul­ lanarak bulunuz. Bulduğunuz yüzey gerilim değerlerini tahminlerinizle karşılaştırınız. Değerlendirme Yüzey gerilimi kohezyon kuvvetlerinin neden olduğu sıvıların bir özelliğidir. Bir sıvının iç kısmındaki bir molekül diğer moleküller tarafından her yönde eşit ölçüde çekildiği için moleküle etki eden kuvvetler birbirini dengeler ve net kuvvet sıfır olur. Sıvı yüzeyindeki moleküller ise yalnızca alttaki ve yanlardaki sıvı moleküllerince çekildiği için yüzeydeki molekülleri etkileyen kuvvet dağı­ lımı dengesizdir ve net kuvvet sıfırdan büyüktür. İçteki moleküllerin dengele­ nen kuvvetleri nedeniyle enerjileri yüzeydekilerden daha düşük olur. Bütün sistemler gibi sıvı molekülleri de düşük enerjili hâli tercih eder. Bu nedenle yüzeydeki moleküller sıvının içine doğru girmeye çalışırken yüzeyde olabil­ diğince az molekül kalır ve yüzeyde küçülme gerçekleşir. Kohezyon kuvvet­ lerinin doğrudan bir sonucu olan yüzey gerilimi, suyu dış kuvvetlere karşı dayanıklı hâle getirir. Damla Boyutu Etkinlik-2.30