9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 174 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema/Çeşitlilik Gayzerler, kesintili olarak sıcak su buharı ve sıcak su fışkırtan su kaynaklarıdır. Yer altı sularının magmanın etkisiyle ısınan kayaçların arasından geçerek de­ polanması ve zamanla kaynayarak yüzeye fışkırması sonucunda oluşur. Gay­ zerler bir püskürmede yüzlerce litre suyu onlarca metre yükseğe taşıyabilir. Yer altı sularının toplandığı doğal kuyularda bulunan çeşitli derinliklerdeki suların kaynama noktaları farklılık gösterir. Derinlerdeki sular, yüzeyde bu­ lunanlara göre daha yüksek sıcaklıkta kaynar. Bu suların sıcaklığı 300 oC’u aşabilir. Gayzer püskürdükten sonra suyu boşalan yer altı mağarası, çevresini saran daha soğuk su ile dolmaya başlar ve gayzer püskürmesiyle son bulacak döngü yeniden oluşur. Gayzerlerin püskürttüğü suda farklı kimyasal maddeler vardır. Suyun yol aldığı yapıya bağlı olarak suda silisyum dioksit (SiO2), kalsiyum karbonat (CaCO3), arsenik (As), cıva (Hg), karbon dioksit (CO2), hidrojen sülfür (H2S) gibi çeşitli kimyasal maddeler bulunabilir. Püskürmeleriyle turistlerin yoğun ilgisini çeken gayzerlere Rusya, Şili, Yeni Zelanda, ABD ve İzlanda gibi ülkelerde sıkça rastlanmaktadır. Dünya genelin­ deki yaklaşık 1000 gayzerin yarısı Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Yellows­ tone (Yelovsıton) Millî Parkı’nda bulunmaktadır.

1. Daha önceden edindiğiniz bilgilerden faydalanarak 1 atm basınçta su­ yun kaç derecede kaynadığını belirtiniz.

2. Günlük hayatta suyun farklı sıcaklıklarda kaynadığı durumlarla karşı­ laştınız mı? Karşılaştıysanız bu duruma ilişkin gözlemleriniz nelerdir?

3. Gayzerlerde yüzeye yakın suların daha düşük, derinlerdeki suların daha yüksek sıcaklıkta kaynamasının nedeni sizce nedir? Konuya Başlarken