9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 162 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema/Çeşitlilik İyonik katılar örgü noktalarında iyonların bulunduğu katılardır. Sofra tuzu (NaCl) ve kalsiyum oksit (CaO) iyonik katılara örnek gösterilebilir. İyonik katılar pozitif ve negatif yüklü iyonlar arasındaki elektrostatik kuvvetlerle bir arada tutulur. Moleküler katılar örgü noktalarında moleküllerin bulunduğu katılardır. Buz (katı H2O) ve kuru buz (katı CO2) mole­ küler katılara örnek verilebilir. Kristal örgüsünde molekülleri bir arada tutan kuvvetler; hidrojen bağı, dipol-dipol ve London kuvvetleridir. Kovalent katılar örgü noktalarında kovalent bağlı atomların bulunduğu katılardır. Elmas ve grafit kovalent katılara örnek verilebilir. Bu katılar kovalent bağlar tarafından bir arada tutulur. Metalik katılar örgü noktalarında elektron denizi ve metal katyonlarının bulunduğu katılardır. Sodyum (Na) ve magnez­ yum (Mg) metalik katılara örnek gösterilebilir. Bu katılar metalik bağlarla bir arada tutulur.

2. Yönerge: Aşağıdaki tabloda bazı kristal katıların özellikleri bulunmaktadır. Tablodan yararlanarak soru­ ları cevaplayınız. Kristal Katı Erime Noktası (°C) Isı İletkenliği (W/m.K) Elektrik İletkenliği (S/m) 20 °C Sertlik (Mohs Skalası)* Elastikiyet Young Katsa­ yısı (E)** (GPa) Parlaklık Elmas 3550 1000,00 İletmez 10,00 1220 Parlak Potasyum iyodür 681 2,10 İletmez 2,00 32 Parlak değil Grafit 3927 104,00 3.5×10 5 1,50 12 Parlak değil Buz 0 1,60 İletmez 1,50 9 Parlak değil Sodyum 98 72,10 2,1×10 7 0,50 10 Parlak Kuvars 1785 8,79 İletmez 7,00 90 Parlak değil Alüminyum 660 237,00 3,8×10 7 2,75 69 Parlak Sodyum klorür 801 3,13 İletmez 2,50 40 Parlak değil Kalsiyum oksit 2572 19,50 İletmez 3,50 − Parlak değil Magnezyum 650 156,00 2,3×10 7 2,50 45 Parlak Kuru buz −79 0,28 İletmez 2,00 5 Parlak değil

1. Kristal katılardaki etkileşim türü ile erime noktaları arasında nasıl bir ilişki vardır? Bu ilişkiyi verilen örnekleri kullanarak açıklayınız. * Mohs sertlik skalasında 1’den 10’a kadar değerler yer alır ve en sert mineralin değeri 10 olarak belirlenmiştir. ** Young katsayısı (E) elastik şekil değiştirme için maddeye uygulanması gereken kuvveti belirtir.