9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 262 Cevapları (MEB Yayınları)

4. ÜNİTE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

8. Güneş’ten farklı dalga boylarında yayılan elektromanyetik dalgaların bir kısmı Dünya’nın atmosferin- den geçerek yeryüzüne ulaşır. Bu süreçte elektromanyetik dalgalar hem atmosfere hem de yüzeye enerji aktarır. Dünya, bu dalgaların bir bölümünü soğururken bir bölümünü yüzeyinden yansıtır. Yan- sıyan elektromanyetik dalgaların bir bölümü tekrar atmosfer tarafından soğurulur. Böylece Dünya yüzeyindeki ortalama sıcaklık, atmosferin yokluğu durumunda olabilecek sıcaklıktan daha yüksek olur. Bu durum, Dünya’nın canlılar için yaşanabilir bir yer olmasında çok önemlidir. Son dönemde Dünya atmosferinin ortalama sıcaklığı normalden daha fazla artmış, tatlı su kaynağı olan buzullar erimeye başlamış ve mevsimsel yağış miktarları düzensizleşmiştir. Atmosferdeki kar- bondioksit gazı miktarının artması, XX. yüzyıldaki sıcaklık artışının temel nedenidir. Üç öğrenci, Dünya geneli ortalama sıcaklık artışı ile Dünya geneli ve Türkiye özelinde atmosfere salınan karbondioksit miktarındaki artış arasındaki olası ilişkiyi merak ediyor ve bilimsel kaynaklarda aşağıda verilen üç grafiğe rastlıyor. 40 35 30 25 20 15 10 5 0 260 Atmosferik CO2 Miktarı (ppm) Atmosfere Salınan CO2 Miktarı (Milyar ton) (ppm: Milyon ton başına düşen madde miktarıdır.) 280 300 320 340 360 380 400 420 2020 1990 1960 1930 1900 1870 1840 1810 1780 Dünya Genelinde Yıllara Göre Atmosferdeki CO2 Miktarının Değişimi 1750-2020 1750 600 Türkiye'de Çeşitli Sektörlerin Atmosfere Saldığı Sera Gazı Miktarı 1990-2020 (Milyon ton CO2 eş değeri) 500 400 300 200 100 0 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Evsel Sanayi Tarımsal Enerji Buna göre

a) Birinci öğrenci, Dünya’da ortalama sıcaklığın yükselmesinin temel nedeninin atmosfere salınan sera gazları olduğunu düşünmektedir. Grafiklerde yer alan hangi bilgi, öğrencinin sera gazları ile Dünya’daki ortalama sıcak­lığın yükselmesi arasında ilişki kurmasına neden olmuştur?