Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Ünite: MEKÂNSAL BILGI TEKNOLOJILERI 54 Topoğrafya Haritalarında Başlıca Yer Şekillerinin Gösterilmesi Topoğrafya haritaları; yer şekilleri, göller, akarsular gibi yeryüzüne ait doğal özellikleri içeren haritalardır. Topoğrafya haritalarında eş yükselti eğrileri yön- teminden yararlanılarak yeryüzündeki yükselti ve yer şekillerinin temsil edilme- si sağlanır. Bu haritalarda ayrıca yerleşmelerin yeri; yollar, köprüler, arkeolojik kalıntılar gibi yeryüzünün beşerî özellikleri de yer alabilir. Topoğrafya haritala- rı, askerî harekât ve savunma stratejilerinin geliştirilmesinde kullanılan önemli araçlardır. Bunun yanında jeoloji, arkeoloji, inşaat mühendisliği, madencilik, ormancılık, şehir ve bölge planlaması, doğa sporları gibi alanlarda da topoğ- rafya haritaları kullanılır. Dağ: Çevresine göre belirgin bir yükselti durumunda bulunan; yüksek, eğimli yamaçlarıyla çevresine egemen olan ve oldukça geniş bir alana yayılan yer şeklidir. Şelale: Akarsu boylarındaki bir eğim kırığında suların yüksekten dökülüp aktığı yerdir. Boyun: İki tepe arasında kalan ve çevresine göre yükseltinin daha az olduğu yerdir. Falez (Yalı Yar): Dalga aşındırması sonucu oluşan dik kıyılardır. Vadi: Akarsu veya buzul aşındırması sonucu oluşan, bir taban ve bunun iki yanında yamaçların olduğu eğimli oluktur. K Deniz 100 200 Çukur (Çanak): Yüksek kesimlerle çevrili alçak sahalardır. Delta: Akarsuların getirdiği alüvyonların deniz kıyısında birikmesiyle oluşan ve denize doğru çıkıntı yapan ovalardır. Sırt: Tepe veya dağlarda farklı yöne bakan yamaçları birleştiren yerdir. Zirve (Doruk): Dağ ya da tepelerin en yüksek noktasına zirve (doruk) denir. Eş yükselti eğrilerinde zirve, nokta (.) ya da üçgen ( ) sembolü ile gösterilir. 0 5 10 km
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Doğal Nedenler: Küresel iklim krizine bağlı kuraklık, yağış miktarının belirgin biçimde azalması ve yüksek sıcaklıklarla şiddetlenen buharlaşma.
Beşerî Nedenler: Göl çevresinde açılan ruhsatsız derin artezyen kuyuları, aşırı yer altı suyu tüketimi ve gölü besleyen dereler üzerine göletler kurulmasıdır.
