Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
6. Ünite: AFETLER VE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇEVRE Bütüncül afet yönetimi, afetlerle baş edebilen bir toplum oluşturmak için tüm tehlikelerin dikkate alındığı; risk ve zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileş- tirme aşamalarında yapılması gereken çalışmalar ve alınması gereken önlem- lerin toplumdaki kaynakların kullanılmasıyla gerçekleştirilebildiği bir süreçtir. Bütüncül afet yönetiminin her aşamasında planlama, risk azaltma gibi çalış- malar vardır. Aşamalar, her zaman birbirini takip etmek zorunda olmayıp ge- nellikle iç içedir. Bu nedenle risk yönetimi, her aşamada ortaya çıkabilecek yeni riskleri de dikkate almalıdır. İyileştirme aşamasında yürütülen faaliyetler- de ise oluşması muhtemel tehlike ve risklerin önlenmesi veya etkilerinin en aza indirilmesi amaçlanmalıdır. 6.1.3. Bütüncül Afet Yönetimi HAZIRLIKLI OLMA Herhangi bir afet yaşanmadan önce risk analizi ve zarar azalt- ma evresinde elde edilen verilerden hareketle afetin olası so- nuçlarına yönelik ihtiyaçların belirlenmesi, tahliye sürecinin şekillendirilmesi, toplanma merkezinin belirlenmesi, acil eylem planının hazırlanması ve afete müdaha- lede ihtiyaç duyulabilecek malzemelerin yer alacağı bölge teçhizat merkezlerinin kurulmasını kapsamaktadır. Ayrıca erken uyarı sistemlerinin kurulma- sı, kontrol edilmesi, işletilmesi ve güncellenmesi bu aşamada ya- pılması gerekenler arasındadır. MÜDAHALE Bu aşamanın amacı olaya en kısa sürede müdahale edilmesi, arama kurtarma faaliyetlerinin gerçekleş- tirilmesi; gıda, barınma, ilaç, güvenlik gibi zaruri ihtiyaçların karşılanmasını sağ- lamaktır. Bu aşama; hasar tespitinin yapılması ve enkazların kaldırılmasıyla afet sonrasında oluşa- bilecek yangın, patlama, salgın hastalıklar, çevreye yönelik teh- ditler gibi olumsuzluklara karşı önlem almayı da kapsamaktadır. İYILEŞTIRME Bu aşamanın amacı; afe- te maruz kalan bölgelerde temel ihtiyaçlar, haberleş- me, ulaşım, elektrik, kanalizas- yon, eğitim, kalıcı konut, ekono- mik ve sosyal hayat gibi hususların normale dönmesi için gerekli çalışmaların yapılmasıdır. Sosyal ve ekonomik hayatın normale dönmesiyle yeniden yapılanma faaliyeti, kriz yönetiminin en uzun süren evresidir. RİSK VE ZARAR AZALTMA Afetlerin etkisini azaltmak veya yok etmek için atılan adımlar- dan oluşur. Bu adımlar; afet oluşma riskinin yerel, bölgesel ve ülkesel bazda yeniden belirlenerek tehlike haritalarının hazır- lanması, afet için uygulanacak yasal düzen- lemelerin oluşturulması, yapılanma ve afetlere ilişkin yönetmeliklerin yeni- den düzenlenmesini kapsar. RİSK YÖNETİMİ Bu aşamada afet öncesinde yürütülecek risk ve zarar azaltma ile afete hazırlık çalışmaları kapsamında olası bir afetten etkilenmenin önüne geçilebilmesi amaçlanmaktadır. KRİZ YÖNETİMİ Bu aşamada afet esnası ve sonrasında yürütülecek faaliyetlerin bütüncül afet yönetim planına göre mevcut kaynak ve imkânlar dâhilinde en hızlı ve etkili şekilde gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır. AFET BÜTÜNCÜL AFET YÖNETİMİ R i s k v e Z a r a r A z a l t m a H a z ı r l ı k l ı O l m a Y en i d en ya p ıl a n dı r m a E t ki a na li zi Ö n l e m T a h m i n v e er k e n u y ar ı İ y i l e ş t i r m e M ü d a h a l e R e h a b il it a s y o n R e h a b il it a s y o n