9. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 176 Cevapları (MEB Yayınları)

5. Ünite: EKONOMİK FAALİYETLER VE ETKİLERİ Bir bölgenin topoğrafik özellikleri (yükselti, eğim, bakı vb.) o bölgenin eko- nomik potansiyelinin belirlenmesinde etkin rol oynar. Söz konusu özellikler; tarım arazilerinin dağılışı, kara ve demir yolu güzergâhları, liman ve havali- manlarına ait yerlerin belirlenmesinde oldukça önemlidir. Ulaşım sistemleri- nin geliştiği kıyı bölgelerinde genellikle sanayi faaliyetlerinin de geliştiği gö- rülmektedir (Görsel 5.2). Peribacası, traverten, şelale, mağara vb. ilgi çekici yeryüzü şekillerine sahip yerler turizm faaliyetlerinin gelişimine imkân sağla- maktadır (Görsel 5.3). Bir yerdeki su kaynakları, balıkçılık faaliyetlerinin ve hidroelektrik enerji üreti- minin olmazsa olmazıdır. Ayrıca söz konusu kaynaklar; tarımsal sulama, deniz ulaşımı ve turizminin yapılması ile nükleer santral ve demir-çelik fabrikaları gibi bazı sanayi tesislerinin kurulmasına da zemin teşkil etmektedir. Tarım faaliyetlerinin temelinde toprak vardır. Toprağın özellikleri, tarımsal üre- timi olumlu veya olumsuz etkileyebilmektedir. Ayrıca bu kaynak; porselen, kiremit, tuğla gibi sanayi ürünlerinin üretiminde ham madde olarak kullanıl- maktadır(Görsel 5.4). Bir yerin sahip olduğu bitki örtüsü, o alanda yürütülen hayvancılık faaliyetle- ri üzerinde etkilidir. Bununla birlikte bazı bitkiler kereste, kâğıt, mobilya gibi ürünlerin üretiminde ham madde olarak kullanılmaktadır (Görsel 5.5). Bitki örtüsünün çeşitlilik gösterdiği bazı alanların da dinlenme, spor, keşif ve ince- leme gibi amaçlarla ziyaret edildiği görülmektedir. Sanayi tesislerindeki üretimde tarımsal ham maddelerin yanı sıra madenler de kullanılmaktadır. Üretimin makinelere dayalı olduğu bu tür tesislerde ener- jiye duyulan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Bu durum, sanayi tesislerinin kuruluş yerinin belirlenmesinde enerji kaynaklarına yakınlığın önemini gös- termektedir. Demir-çelik sanayisine ait tesislerin genellikle taş kömürünün çı- karıldığı alanların yakınında kurulması bu duruma örnek olarak gösterilebilir. Görsel 5.2: Topoğrafyanın elverişli olması liman gelişimi için önemlidir. (Hamburg Limanı/Almanya) Görsel 5.3: Doğal güzellikler turizmde cazibe alanlarıdır. (Niagara Şelalesi/ABD) Dağlık alanlarda yürütülen ekonomik faaliyetler neler olabilir? Bitki örtüsü hangi hayvan- cılık faaliyetleri üzerinde etkilidir? Örnekler üzerin- den açıklayınız. Görsel 5.5: Ormanlar, kâğıt üretiminde önemli bir ham madde kaynağıdır. Görsel 5.4: Toprak, seramik yapımında ham madde olarak kullanılır.