Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
5. Ünite: EKONOMİK FAALİYETLER VE ETKİLERİ 5.1.1. Ekonomik Faaliyetleri Etkileyen Doğal Faktörler İnsanların hayatlarını devam ettirmek, gelir elde etmek ve refah seviyelerini yükseltmek için yaptıkları çalışmalara ekonomik faaliyet denir. Ekonomik faaliyetler; üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerini kapsar. Mal ve hizmetle- rin bir dizi işlemden geçirilerek kullanıma hazır hâle getirilmesine üretim adı verilir. Üretilen mal ve hizmetlerin bir yerden başka bir yere aktarılma- sı dağıtım, tüketiciler tarafından kullanılması da tüketim olarak adlan- dırılır. Ekonomik faaliyet; kaynak girdisi, üretim süreci ve ürün çıktısı (mal veya hizmet) ile karakterize edilir. Ekonomik faaliyetlerin yeryüzündeki dağılışı çok değişkenli ve karmaşık bir yapıya sahiptir. Ekonomik faaliyet- leri etkileyen coğrafi faktörler yerelden küresele doğru değişebilmektedir. Ekonomik faaliyetleri etkileyen doğal ve beşerî faktörler hakkında bildikleriniz ve bilmek istediklerinizi formun ilgili alanlarına yazınız. Yazdıklarınızı arkadaşlarınızla paylaşınız. Ne Biliyorum? Ne Bilmek İstiyorum? Doğal faktörler, ekonomik faaliyetler için kimi zaman avantaj sağlarken kimi zaman da bu faaliyetlerin sınırlarının belirlenmesinde temel oluşturmaktadır. Bir yerin coğrafi özelliklerinin ana kaynağı, o yerin sahip olduğu coğrafi ko- numdur. Bu nedenle coğrafi konumun bir yerde görülen fiziki ve beşerî çev- re özelliklerinin ortaya çıkmasında ana etken olduğu söylenebilir. Coğrafi konum, küresel pazarda ekonomik faaliyetleri etkileyen kritik bir faktördür. Büyük ticaret yollarının kavşak noktası veya doğal kaynaklara yakın strate- jik konumlarda bulunan Türkiye gibi ülkeler, uluslararası ticarette önemli bir avantaja sahiptir. Bir yerin iklim koşulları; tarımsal faaliyetler başta olmak üzere sanayi, enerji üretimi, ulaşım, turizm gibi diğer ekonomik faaliyetleri de etkilemektedir. İk- lim; tarım ürünleri ve turizm faaliyetlerinin çeşitlenmesinde doğrudan, bazı sanayi kollarının icra edileceği yerlerin seçiminde de dolaylı etkiye sahiptir (Görsel 5.1). Ayrıca iklim şartları; güneş enerjisi, rüzgâr gücü ve suyla çalışan enerji santrallerinin verimliliğini de etkileyebilmektedir. Türkiye’nin coğrafi konumu, enerji taşımacılığını nasıl etkilemiştir? Görsel 5.1: Sıcak ve yağışlı alanlarda ananas yetiştirilebilirken sıcaklığın düştüğü ve yağışın azaldığı yerlerde buğday tarımı yapılabilmektedir.