9. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 128 Cevapları (MEB Yayınları)

3. ÜNİTE: DOĞAL SİSTEMLER VE SÜREÇLER 127 Küresel İklim Değişikliğine Yönelik Öngörüler Küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle mücadele çalışmaları, 1990’lı yıllarda başlamıştır. Yapılan çalışmalara rağmen bugün gelinen noktada atmosferdeki sera gazı ve aerosol miktarları 2000 yılı düzeyinde tutulsa bile sera gazlarının etkisiyle küresel sıcaklığın her on yıl için 0,1 ⁰C artacağı hesaplanmaktadır. Bilim insanları tarafından Orta Asya’nın kuzey kesimleri ile Kuzey Ameri- ka’nın yeryüzünde en çok ısınan bölgeler olacağı belirtilmektedir. Türkiye ve çevresinin ise 2071-2080 yılları arasındaki sıcaklık ortalamasının 1961-1990 yılları arasındaki sıcaklık ortalamasından yaklaşık 4-5 °C daha fazla olacağı tahmin edilmektedir. Küresel sıcaklık artışının dünyanın bazı bölgelerinde buharlaşmayı ve buna bağlı olarak kuraklığı artıracağı tahmin edilmektedir. Hükûmetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) raporuna göre 2080 yılında Afrika kıtasında kurak ve yarı kurak bölgelerin %5-%8 arasında genişleyeceği, kurak dönemlerin yoğunluk ve sıklığının artacağı belirtilmektedir. Bu durumun bazı bölgeler- de nem isteği yüksek bitkilerin ortadan kalkmasına, bunların yerine sıcaklığa dayanıklı bitki türlerinin yayılmasına neden olacağı vurgulanmaktadır. Bu de- ğişimin, su kaynaklarını ve ekosistemlerin işleyişini de etkileyeceği öngörül- mektedir. Yağışların küresel sıcaklık artışıyla bazı bölgelerde artarken bazı bölgelerde azalacağı hesaplanmaktadır. 2080 yılına kadar Türkiye’nin Ege ve Akdeniz kıyılarında yağış miktarının azalacağı buna karşın Karadeniz kıyılarında ar- tacağı belirtilmektedir. XXI. yüzyılda okyanus sularının ısınması ve eriyen buzullar nedeniyle küresel deniz seviyesinin 2100 yılına kadar 28 cm ile 2 m arasında, 2150 yılına kadar ise 5 m yükselebileceği hesaplanmaktadır. Maldivler gibi yükseltisi çok az olan adaların bü- yük oranda deniz altında kalacağı öngörülmektedir (Görsel 3.36). Küresel sıcaklık artışına bağlı olarak sıcak hava dalgaları, kuraklık, şiddetli yağış, su baskını, ka- sırga gibi ekstrem olayların meydana gelme sık- lığının ve şiddetinin artacağı tahmin edilmektedir. İklim değişiklikleri nedeniyle hastalık taşıyan bö- cek, sinek, sivrisinek ve kemirgenlerin daha geniş alanlara dağılacağı ve bu canlıların etkisiyle ortaya çıkan hastalıkların artacağı öngörülmektedir. İklim değişikliklerinin en önemli etkilerinden birinin de kuraklaşan bölgelerden milyonlarca insanın göç edeceği ve ülkeler arasında büyük bir nüfus hare- keti olacağı düşünülmektedir. Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal İşler Bölümü Nüfus Birimi’nin yayımladığı rapora göre 2005-2050 yılları arasında Hindistan, Pakistan, Bangladeş, Uganda, Etiyopya gibi ülkelerden ekonomik açıdan gelişmiş ülkelere göç etmek isteyecek olan iklim mültecisi sayısı 100 milyona yaklaşacaktır. Görsel 3.36 İklim değişikliğine bağlı olarak deniz altında kalacağı öngörülen bir Maldiv adası