9. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 110 Cevapları (MEB Yayınları)

3. Rüzgârlar Rüzgârlar; estiği yere sıcak, soğuk, nemli veya kuru hava kütlelerini getirerek hava durumu ve iklim üzerinde rol oynar. Rüzgârların bu etkileri; rüzgârın hızına (şiddeti), yönüne ve esme sıklığına (frekansı) göre değişir. Türkiye’de Basınç Kuzey yarım kürenin orta kuşağında yer alan Türkiye’nin iklimi üzerinde etrafın- daki basınç merkezlerinin etkileri görülür. Türkiye’nin iklim koşulları; İz­landa di- namik alçak basınç, Sibirya termik yüksek basınç, Asor dinamik yüksek basınç ve Basra termik alçak basınç merkezlerinden etkilenmektedir (Harita 3.5). İzlanda Dinamik Alçak Basınç Merkezi: Kış aylarında İzlanda ve çevresin- de oluşur. Bu basınç merkezinden Türkiye’ye batı ve kuzeybatı yönlerinden gelen hava kütleleri yağış getirir. Sibirya Termik Yüksek Basınç Merkezi: Kış aylarında Sibirya üzerinde olu- şur. Etkili olduğu günlerde Türkiye üzerine yerleşen hava kütlesi, soğuk ve yağışsız günlerin yaşanmasına neden olur. Asor Dinamik Yüksek Basınç Merkezi: Asor Adalarının çevresinde oluşur. Türkiye’de yaz aylarının sıcak ve kurak geçmesi üzerinde etkilidir. Kış ayla- rında etkili olduğu günlerde hava sıcaklığını yükseltir. Basra Termik Alçak Basıncı: Yaz aylarında muson sisteminin bir uzantısı olan Basra alçak basıncı Türkiye’ye doğru genişlediğinde sıcak, yağışsız ve bunaltıcı günler yaşanır. AFRİKA Türkiye ASYA AVRUPA Sibirya YB Basra AB İzlanda AB Asor YB K 0 500 1.000 km

3. ÜNİTE: DOĞAL SİSTEMLER VE SÜREÇLER 109 Harita 3.6: Türkiye’nin iklimini etkileyen basınç merkezleri