9. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 47 Cevapları (MEB Yayınları)

6. Etkinlik Adı Suyun Özelliklerini Belirleme Amaç Suyun genel özellikleriyle ilgili veri toplayabilme Süre 40 dk. Yönerge • Aşağıdaki işlem basamaklarını takip ederek etkinliği gerçekleştiriniz. 1. Öğretmeniniz rehberliğinde 4-6 kişilik ekipler oluşturunuz. 2. Aşağıda adımları verilen uygulamaları/deneyleri (I, II, III, IV ve V) yapınız. 3. Grup arkadaşlarınızla düzeneğinizi hazırlarken dikkatinizi olumsuz yönde etkileyecek faktörleri kontrol edi­ niz ve deneylerinizi adım adım gerçekleştiriniz. 4. Deney sırasında elde ettiğiniz bütün verileri not ediniz. 5. Uygulamalar sürecindeki gözlemlerinizin suyun hangi özellikleriyle (yoğunluk, çözücülük vb.) ilişkilendirile­ bileceğini arkadaşlarınızla tartışınız.

I. Deney Malzemeler İki adet lam, su Süre 5 dk. Yapılışı Lamlardan birinin üzerine birkaç damla su koyunuz ve ikinci lamı bi­ rincinin üzerine yavaşça yerleştire­ rek suyun ince bir tabaka hâline gel­ mesini bekleyiniz. Ardından iki lamı birbirinden ayırmaya çalışınız. II. Deney Malzemeler Çeşme suyu ile dolu bir bardak, birkaç adet madenî para Süre 5 dk. Yapılışı Ağzına kadar su dolu bir bardağa madenî paraları yavaşça ve arka ar­ kaya bırakınız. Bardağa tahmin edi­ lenden daha fazla para bıraksanız da su taşmayacaktır. Bunun sonucunda her para eklendiğinde bardağın üs­ tünde oluşacak kavisli yapıyı gözlem­ leyiniz. Oksijen atomunun elektronegatifliği (elektron çekme gücü) fazla olduğu için paylaşılan elektronu kendisine doğru daha fazla çeker ve böylece su molekülü asimet­ rik yapı kazanır. (Görsel 1.26). Bu asimetrik yapı (polari­ te), suyun diğer moleküllerle nasıl etkileşime girdiğini belirler ve suyun kendine özgü özelliklerinin ortaya çıkmasını sağlar. Bu yapı sayesinde suyun adezyon, ko­ hezyon, ısı tutma kapasitesi (öz ısı), polar molekülleri çözebilme yeteneği gibi özellikleri ortaya çıkar. Görsel 1.26 Suyun moleküler yapısı