9. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları (MEB Yayınları)

1. Tema Uyarılara Tepki Tepki, bir organizmanın çevresinde meydana gelen değişikliklere yanıt vermesi ve uyum sağlamasıdır. Canlılar, dış ortamdan gelen fiziksel ve kimyasal uyaranlara ve içsel uyarılara tepki verir. Tek hücreli canlılar dış uyaranlara hücresel düzeyde tepki verir. Bakterilerin kimyasal bir maddenin varlığını algılayarak yön değiştirmesi buna örnektir. Çok hücreli canlılar ise dış uyaranlara bir hayvanın bir avcıyı görüp kaçması veya bir bitkinin ışık kaynağına yönelmesi (Görsel 1.19) gibi tepkiler gösterir. Canlılar ayrıca dış çevre koşullarına uyum sağlamak için fizyolojik tepkiler de verebilir. Bir insanın vücut sıcaklığının değişmesi fizyolojik bir tepkidir. Tepki, organizmaların hayatta kalması ve çevresel değişikliklere uyum sağlamasında kritik öneme sahiptir. Homeostazi Canlıların değişen çevre koşullarına karşı iç dengelerinin kararlı tutulması yaşamsal öneme sahiptir. İç denge anlamına gelen homeostazi, organizmanın iç ortamının sabit kalmasını sağlayan bir dizi kontrol mekanizmasıdır. Canlılarda homeostazinin korunması için çeşitli faaliyetler gerçekleşir. Eşeysiz üremede tek ata bireyden döllenme olmaksızın yeni yavrular oluşur. Bu üreme çeşidi tek hücreli canlılarda, bazı bitkilerde (Görsel 1.17) ve omurgasız hay­ vanlarda görülür. Eşeyli üremede ise dişi ve erkek üreme hücrelerinin birleşmesi (döllenme) gerçekleşir ve farklı özelliklere sahip yavrular oluşur (Görsel 1.18). Bitki ve hayvanların çoğu eşeyli ürer. Görsel 1.17: Eşeysiz üremenin bitkilerde görülen bir çeşidi Görsel 1.18: Eşeyli üreyen canlıların yavruları genetik olarak birbirlerinden farklıdır. b a Görsel 1.19

a) Ayçiçeklerinin Güneş'e yönelmesi,

b) Avcıyı gören geyiğin kaçması