9. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 31 Cevapları (MEB Yayınları)

1. Performans Görevi Adı Bilimsel Etik Performans Görevi Amaç Bilimsel araştırmaların bilim etiğine uygunluğu ile ilgili bilgi toplayabilme Süre 80 dk. Yönerge • Bu performans görevinde sizden bilim tarihindeki bir olayı seçerek etik ilkeler açısından inceleyip raporlaş­ tırmanız beklenmektedir. • Aşağıdaki bilimsel etik ile ilgili verilen örnek olayı inceleyiniz ve uygulama basamaklarını takip ederek bi­ limsel etik raporunu oluşturunuz. Rapor hazırlık sürecini düzenli ve sistemli bir şekilde yürütünüz, rapordaki bilgilerin doğruluğunu farklı ve güvenilir kaynaklardan doğrulayınız. • Bilimsel etik araştırma raporunuz “Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı” ile öğretmeniniz tarafından değer­ lendirilecektir. Bu formlara etkinliğin sonundaki karekodları kullanarak ya da kitabın sonunda verilen ekler bölümündeki Form 5, Form 6'dan ulaşabilirsiniz. 1. Öğretmeninizin rehberliğinde heterojen gruplar oluşturunuz. 2. Aşağıda verilen örnek olayın veya konuya ilişkin öğretmeninizin belirleyeceği örnek tarihî bir olayın bilim etiğine uygunluğuyla ilgili güvenilir kaynaklardan araştırma yapınız. 3. Araştırmanız için kullanacağınız araçları öğretmeninizin rehberliğinde seçiniz ve araştırma sürecinde birbi­ rinize karşı sabırlı, anlayışlı ve duyarlı olunuz. Örnek Olay Bir biyoloji öğretmeni, sınıfındaki öğrencilerden oluşturduğu dörder kişilik üç gruba dönem ödevi vermiştir. Bu ödev kapsamında öğrencilerden bir doğal yaşam parkına giderek beş yabani hayvan hakkında gözlem yapma­ ları, gözleme konu olan hayvanların fotoğraflarını çekmeleri, bu hayvanlar hakkında güvenilir kaynaklardan bil­ gi toplamaları istenmiştir. Ayrıca bu hayvanların doğal yaşam alanlarından uzak tutulmalarını konu alan bir anket hazırlayarak bu anketi on kişilik bir ziyaretçi grubuna uygulamaları talep edilmiştir. Etkinlik sonunda ise öğren­ ciler gözlemlerini, bu canlılar hakkında literatür taramasıyla edindikleri bilgi­ leri ve anket sonuçlarına ilişkin bulgu­ larını rapor hâline getirip sınıfta arka­ daşlarına sunmakla görevlendirilmiştir. Dönem sonunda her üç grup da rapor­ larını öğretmene teslim etmiştir. Öğret­ menin yaptığı değerlendirme sonucun­ da birinci raporda her grup üyesinin yaptığı işlemlerin net olarak belirtildiği, ikinci ve üçüncü raporlarda ise iş bölümünden söz edilmediği görül­ müştür. Ayrıca ikinci rapordaki hayvan fotoğraflarının üçüncü rapordaki fotoğraflarla aynı olduğu ve üçüncü ra­ porda herhangi bir kaynakçanın bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci rapordaki anket bulgularında katılımcıların tamamının hayvanların kapatılmasını doğru bulduğu, üçüncü raporda ise katılımcıların tamamının hayvanların kapatılmasını yanlış bulduğu ifade edilmiştir. Sınıftaki sunum sürecinde ise sınıfın diğer üyeleri tarafından grup­ lara sorular yöneltilmiş ve ikinci grup üyelerinden iki tanesinin ödev sürecinin hiçbir aşamasında görev almadığı ortaya çıkmıştır. 4. Öğretmenin belirlediği örnek olayda bilimsel etiğe uymayan durumları grup olarak tespit ediniz. Tespit ettiği­ niz bu durumları bilimsel araştırma süreçlerinde yapılan etik dışı davranışlar ile ilişkilendirerek konuyla ilgili bir rapor oluşturunuz. Görüşlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.