9. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 13 Cevapları (MEB Yayınları)

1. Tema Yönerge: Canlıların ortak ve karakteristik özelliklerini kavrayabilmek için arkadaşlarınızla aşağıda kuralları ve- rilen "anlat bakalım" oyununu uygulama basamaklarını takip ederek oynayınız. Oyun kuralları 1. Canlıların ortak ve karakteristik özellikleri anlatılırken kullanılmaması gereken kelimeler verilen kartların üzerine yazılmıştır. 2. Her bir kavram kartından iki adet hazırlanır ve bütün kartlar karıştırılır. 3. Oyun ekibinden bir kişi anlatıcı olarak bir kart çeker ve kullanmaması gereken kelimeleri kullanmadan kart- taki kavramı grup arkadaşlarına kendi ifadeleriyle anlatır. Gruptaki diğer üyeler de canlıların ortak özellik- leriyle ilgili anlatılan kelimeyi bilmeye çalışır. 4. Diğer gruptan bir kişi anlatıcının kullanmaması gereken kelimeleri kullanıp kullanmadığını kontrol eder. 5. Ekibin tek bir cevap hakkı vardır. Verilen süre (1 dakika) içinde kavram bilinirse anlatan ekibe 2 puan veri- lir. Verilen süre içinde kartta yazılı özellik bilinemezse puan verilmez. 6. Anlatım esnasında kullanılmaması gereken kelimelerden biri kullanılırsa anlatan ekibin toplam puanından 1 puan düşürülür. 7. Sıra diğer ekibe geldiğinde aynı kurallar tekrar eder. Ekipler sıra kendilerine geldikçe anlatıcıları değiştirir. Kartlar bittiğinde oyun sona erer. 8. Tüm oyuncular en az bir defa anlatıcılık görevi üstlenir. 9. Oyun sonunda ekiplerin puanları toplanır ve en yüksek puana sahip olan ekip oyunu kazanır. Kontrol Noktası

4. Etkinlik Adı Virüsler Amaç Virüslerin canlı veya cansız olarak sınıflandırılamama nedenlerini açıklayabilme Süre 40 dk. Yönerge • Aşağıda verilen uygulama basamaklarını takip ederek etkinliği yapınız. • Oluşturacağınız zihin haritası öğretmeniniz tarafından oluşturulacak “Puanlama Anahtarı” ile değerlendi- rilecektir. 1. Virüslerin yapısı ve çoğalması hakkında karekod ile verilen videoyu izleyiniz. 2. Konuyla ilgili videodaki bilgilerden hareketle virüslerin canlı veya cansız kabul edilmeme nedenlerini sınıf ortamında ve öğretmen rehberliğinde tartışınız. Değerlendirme • "Puanlama Anahtarı" Aşağıda virüslerle ilgili verilen etkinliği yapınız. Bu çalışma ile virüslerin yapısını, genel özelliklerini ve çoğalmalarını anlayacak; canlıların ortak özelliklerinden yola çıkarak virüslerin canlı veya cansız olarak sınıflandırılamama nedenlerini açıklayacaksınız. Virüsler 84 Tema Ölçme ve Değerlendirme Soruları

1. Tema Ölçme ve Değerlendirme Soruları Yönerge: Aşağıda verilen metinden yararlanarak 1, 2 ve 3. soruları cevaplayınız. 1928 yılında İngiliz bilim insanı Alexander Fleming, bakteriler üzerin- de çalıştığı bir dönemde, laboratuvarında açık unuttuğu bir petri ka- bında beklenmedik bir durumla karşılaşmıştır. Küf mantarıyla kapla- nan petri kabında, küfün çevresinde bakterilerin bulunmadığını fark eden Fleming, bu etkinin Penicillium notatum adlı küf mantarından kaynaklandığını belirlemiştir. Fleming, bakterilerin gelişimini engelleyen bu maddenin varlığını ortaya koymuş ve bu etkiye neden olan sıvıya penisilin adını vermiş- tir. Ancak penisilini saf hâlde elde edememiştir. Daha sonraki yıllar- da Howard Florey ve Ernst Chain, penisilini laboratuvar ortamında saflaştırarak hem deney hayvanlarında hem de insanlarda etkili bir tedavi aracı olarak kullanılmasını sağlamışlardır. Böylece penisilin, enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde kullanılan ilk antibiyotikler- den biri olmuştur. Metindeki 2. paragrafta Fleming’in penisilini keşfetmesine rağmen bu maddeyi saflaştırmayı başaramadığı, ancak daha sonra Florey ve Chain’in bu çalışmayı sürdürdüğü belirtilmiştir. Buna göre, bilimsel bilginin gelişim sürecinde farklı bilim insanlarının çalışmalarının birbirini tamamlaması neden önemlidir? Cevabınızı metinden örnek vererek açıklayınız. Metinde 2. paragrafta penisilinin saflaştırılmasından sonra deney hayvanları ve in- sanlar üzerinde başarılı sonuçlar elde edildiği ifade edilmektedir. Eğer penisilin saflaştırılamamış ve tedavi amaçlı kullanılamamış olsaydı, toplum sağ- lığı üzerinde ne gibi sonuçlar ortaya çıkabilirdi? Cevabınızı metindeki bilgilerden yararlanarak açıklayınız. (Genel ağdan alınmıştır.) 1. Alexander Fleming’in penisilin keşfi sadece tesadüflerle açıklanabilir mi? Alexander Fleming’in bu bek- lenmedik sonuçları değerlendirme yeteneği, bilim insanlarının hangi özellikleriyle ilgilidir? Yazınız.

2. Bilimsel çalışmalarda ve uzun vadeli araştırmaların başarılı olmasında sürekliliğin neden gerekli olduğunu açıklayınız. Alexander Fleming (1881-1955) Tema sonunda ölçme ve değerlen­ dirme sorularının bulunduğu bölüm Antioksidan: Serbest radikaller adı verilen kararsız moleküllerin oluşturabileceği hücresel hasarın engellenmesinde görevli maddelerdir. Öğrencilere yol göstermek, ihtiyaç duyulan içerikte ek bilgiler vermek için önemli görülen kelime, kavram veya tanımların açıklandığı metin alanlarıdır. Sonraki sayfada devam eden çalışma Önceki sayfadan devam eden çalışma “Kontrol Noktası” adı altında öğrenilenleri pekiştirme amacıyla çalışma yapıla­ bilecek alanlar ayrılmıştır. Çalışmanın sonlandığı yere sembolü yerleştirilmiştir.