Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Tema Sinir hücrelerinin çalışması (sodyum-potasyum) ve mide asitliğinin oluşturulması (hidrojen) için bu hücrelerdeki iyon pompalarının sürekli olarak çalışması gerekli dir. Dinlenme hâlinde insan vücudunun harcadığı enerjinin önemli bir bölümü, bu pompaların çalıştırılması ve aktif taşıma süreçleri için kullanılır. Hücreler için gerekli bazı moleküller, hücre zarından pasif ya da aktif taşıma yön temleriyle taşınamayacak (geçemeyecek) kadar büyüktür. Bu durumda moleküller ve çok daha büyük yapılar endositoz ve ekzositoz adı verilen mekanizmalar ara cılığıyla taşınır. Endositoz, hücre zarından ve kanal proteinlerinden geçemeyecek kadar büyük olan maddelerin hücre zarında içeri doğru oluşan cepler yardımıyla hücre içine alınmasıdır. Maddelerin taşınım yönü derişim farkına bağlı değildir. Enzimlerin kul lanıldığı bu olay sırasında ATP harcanır. Endositoz sırasında hücre zarının bir kısmı, içeri alınan maddeyi çevreleyip hücre içerisine girdiği için hücre zarının yüzey ala nı küçülür. Bitki hücresi gibi hücre duvarı bulunan canlılar genel olarak endositoz gerçekleşmez. Tek hücreli protistlerden amipin beslenmesi de endositoz yoluyla gerçekleşir (Görsel 2.23). Ekzositoz, hücrelerin kanal proteinlerinin içinden geçemeyecek kadar büyük mo lekülleri hücre dışına çıkarmak için kullandıkları taşıma mekanizmasıdır. Bu süreç, hücre zarı ile veziküllerin (kesecik) birleşmesini ve içeriklerinin hücre dışına salın masını kapsar. Hücrede üretilen proteinlerin hücre dışına salgılanması, protein ya pılı hormonların kana verilmesi, hücresel atıkların uzaklaştırılması gibi süreçlerde kullanılır. Ekzositoz sürecinde maddelerin dışarı atılmasında görev alan zarlı yapı hücre zarıyla birleştiği için hücre zarının yüzeyi büyür. Sonuç olarak hücre zarından madde geçişleri, hücrelerin iç ve dış ortamlarının dengesini korumak için özelleşen farklı mekanizmalar ile gerçekleşir. Enerji kul lanılmayan difüzyon, ozmoz gibi süreçlerde maddeler derişim farkına bağlı olarak taşınır fakat enerji kullanılan geçişlerde maddelerin konsantrasyon farkına rağmen taşınma gerçekleşir. Endositozla besinlerin hücre içine alımı Sindirim ürünlerinin ekzositozu Görsel 2.23 Amip hücresinin endositozla beslenmesi ve ekzositoz ile sin dirim ürünlerini uzaklaştırması Hücre Zarından Madde Geçişleri-3
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Kış uykusuna yatan canlılar enerji ihtiyaçlarını vücutlarında depoladıkları yağ dokusundan (trigliserit) hücresel solunumla karşılarlar.
Yağların oksijenli solunumla yıkımı diğer besinlere kıyasla en yüksek düzeyde ATP enerjisi ve bol miktarda metabolik su açığa çıkarır.