11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 376 Cevapları (MEB Yayınları)

3. ÜNİTE Şekil 3.36: İnce kenarlı mercek gösterimleri Şekil 3.37: İnce kenarlı mercekte ışığın kırılması Normal (N2) Normal (N1) M1 n0 nm nm > n0 M2 F O Uç kısımları orta kısmına göre daha kalın olan merceklere ıraksak (kalın ke­ narlı) mercek denir (Şekil 3.38). Hava ortamındaki ıraksak mercekler, ışınları asal eksenden uzaklaştıracak şekilde kırar (Şekil 3.39). Şekil 3.38: Kalın kenarlı mercek gösterimleri Şekil 3.39: Kalın kenarlı mercekte ışığın kırılması Normal (N2) Normal (N1) M1 n0 nm nm > n0 M2 F O Bir merceğin odak uzaklığı; mercek yüzeylerinin eğrilik yarıçapına, merceğe gönderilen ışığın rengine, merceğin ve ortamın kırıcılık indisine bağlıdır. Merceğin kırıcılık indisi (nm) bulunduğu ortamın kırıcılık indisinden (no) küçük ise mercek karakter değiştirir. Yakınsak mercek ışığı dağıtacak, ıraksak mer­ cek ışığı toplayacak şekilde kırar (Şekil 3.40). Şekil 3.40: Kırıcılık indisi, ortamın kırıcılık indisinden küçük olan mercekte ışığın kırılması nm n0 nm Uç kısımları orta kısmına göre daha ince olan merceklere yakınsak (ince kenarlı) mercek denir (Şekil 3.36). Hava ortamındaki yakınsak mercekler, ışınları asal eksene yaklaştıracak şekilde kırar (Şekil 3.37).