Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Tema / Tepki Kalp Kası: Görünüm olarak çizgili kasa benzer. Çizgili kastan farklı olarak kalp kasında düzensiz dallanmalar görülür (Görsel 1.9.20). Çizgili kasta olduğu gibi bantlaşmalar görülen kalp kası genellikle bir veya iki çekirdeklidir, çekirdekler merkezdedir. İstemsiz olarak çalıştığı için çalışma prensibi düz kaslara benzer. Hızlı, düzenli ve uzun süreli çalışır. Sadece kalpte görülen bir kas çeşididir. 1.9.2. Kemik ve Kasların Birlikte Çalışma İlişkisi İnsan vücudunda hareketlerin gerçekleşmesi kaslar, kemikler ve eklemlerin eş güdümlü çalışması sayesinde mümkündür. Örneğin bir yükün elle taşındığı düşünüldüğünde yükün kaldırılması için kol kasları kasılarak bir güç oluşturulur. Bu kaslardan bükücü kaslar kasılırken açıcı kaslar gevşer. Açıcı kaslar esneyip, uzayarak kolun yukarı hareketine destek olur. Bükücü kaslarda oluşan bu güç, kasların kemikle bağlantı kurmasını sağlayan tendon yardımıyla kaslardan ekleme ve kemiğe iletilir. Eklemler ise hareketin aşağı yukarı eksende gerçekleşmesini sağlar. Eklemler hareket sırasında kilit rol oynayan yapılardır. Çizgili kasların bir tarafı kemiğe, diğer tarafı ise hareketli bir ekleme veya deriye bağlanır. Hareket sırasında çizgili kasların çoğu çift olarak ve zıt bir şekilde çalışır. Kas çiftlerinden biri kasılırken diğeri gevşer. Bu şekilde birbirine zıt çalışan kaslara antagonist kaslar denir (Görsel 1.9.21). Görsel 1.9.20: Kalp kası şematik görünüm ve mikroskop görüntüsü, (objektif lensi 100x) Çekirdek Çekirdek Görsel 1.9.21: Antagonist kaslar Bükücü kas Bükücü kas Açıcı kas Açıcı kas Açma Hareketi Kasma Hareketi Tendon
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
1. Adım (Biyolojik Yapı ve Süreç Analizi): İlgili organ, hücre yapısı veya ekolojik kavramın temel özellikleri gözden geçirilir.
2. Adım (Fizyolojik Mekanizma): Hücresel solunum, fotosentez, sinir iletimi veya ekosistem dengesi ile ilgili neden-sonuç ilişkisi kurulur.
3. Adım (Değerlendirme): MEB kazanımlarına uygun bilimsel terminoloji ile açıklama tamamlanır.
