10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 53 Cevapları (MEB Yayınları)

1. Tema /ENERJİ İnsanda Emilim ve Taşınma Sindirilmiş besinlerin sindirim kanalından kana geçişine emilim denir. Sindi- rilmiş besinler, su, mineraller ve iyonlar; sindirim kanalının ağız, mide, ince bağırsak ve kalın bağırsak bölümlerinden emilebilir. Bu emilimin büyük bir bölümü ince bağırsağın orta ve son kısmında gerçekleşir. İnce bağırsağın iç yüzeyinde parmak şeklinde ve çıkıntılar hâlinde bulunan villusların iç kısmında kılcal kan damarları ile lenf kılcalları bulunur. Villusları oluşturan her bir hücrenin bağırsak iç yüzeyine (boşluğuna) bakan kısmında bulunan, fırça şeklindeki sitoplazmik uzantılara mikrovillus denir (Görsel 1.21). İnce bağırsak kesiti İnce bağırsak Villus Mikrovillus Epitel hücresi Bağırsak içi kıvrım Sindirim sistemi Toplardamar kılcalı Toplardamar Atardamar kılcalı Lenf damarı Lenf kılcalı Villus Atardamar Epitel hücresi Görsel 1.21 İnce bağırsakta villus ve mikrovilluslar Bağırsak iç yüzeyinin bağırsak boşluğuna doğru oluşturduğu kıvrımlar, villus ve mikrovilluslar gibi yapıları içerir; bu yapılar, bağırsak yüzey alanını büyük ölçüde artırır. Bu geniş yüzey alanı, sindirilmiş besin maddelerinin etkin bir şekilde emilmesinde önemli bir rol oynar. İnce bağırsağın yüzey alanı, bu kıv- rımlar sayesinde yaklaşık 200-300 m²ye ulaşır. Yüzey alanının bu kadar büyük olması, besinlerin emilimini daha verimli hâle getiren bir yapısal özelliktir. İnce bağırsaktan emilim, yoğunluk farkına bağlı olarak pasif veya aktif taşı- mayla gerçekleşir. Glikoz, amino asitler, vitaminler (özellikle B ve C vitamin- leri), su ve mineraller öncelikle bağırsak boşluğundan epitel hücrelerine geçer. Daha sonra villusların iç kısmında bulunan kılcal damarlara geçer. Sindirim, Emilim ve Taşınma