Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Tema / ENERJİ Görsel 1.22 İnce bağırsakta besinlerin emilimi Ek Bilgi Lenf dolaşımı, vücutta sıvı dengesi ve bağışıklığın korunmasında önemli rol oynayan bir sistemdir. Bu sistem, dokularda biriken fazla sıvıyı toplar ve yeniden kana kazandırır. Aynı zamanda bağışıklık hücre- lerinin taşınmasında görev alarak enfeksiyonlara karşı koruma sağlar. İnce bağırsak Bağırsak boşluğunda bulunan besin maddeleri Yağ molekülü Yağ asidi Gliserol Hücre çekirdeği Şilomikron Lenf kılcalı Kılcal damar Glikoz Vitamin Amino asit Bağırsak iç yüzeyinde bulunan villuslardaki epitel hücreler Bağırsak villuslarında bulunan lenf kılcalları ve kılcal kan damarları Yağların sindirilmesiyle oluşan yağ asidi ve gliserol, bağırsak epitel hücrele- rine geçtikten sonra tekrar trigliseritler hâline getirilir. Protein ve kolesterolle kaplanan trigliseritler, şilomikron adı verilen yapıyı oluşturur. Şilomikronlar önce villusun iç kısmında bulunan lenf kılcallarına, daha sonra da kan dola- şımına katılır. Yağda çözünen A, D, E ve K vitaminleri de ince bağırsaktan emilerek lenf yoluyla taşınır. Kalın bağırsakta minerallerin (elektrolitlerin) ve suyun emilimi gerçekleşir. Ayrıca kalın bağırsakta yaşayan bakteriler tarafından üretilen K ve B vitamin- leri de kalın bağırsaktan emilir. Suyun emilimi ozmoz ile, minerallerin emilimi ise pasif veya aktif taşıma ile gerçekleşir. Kalın bağırsakta suyun emilimi ger- çekleştikten sonra sindirilmeyen katı atıklar, dışkı olarak anüsten dışarı atılır. Doğrudan bağırsak kılcallarına emilen besinler, kan yoluyla öncelikle kara- ciğere gider. Karaciğere giden besin maddeleri vücuda dağılmadan önce birtakım değişikliklere uğratılır. Kandaki fazla glikoz karaciğerde glikojen ola- rak depolanır. Ayrıca besinlerle alınmış bazı zehirli maddelerin tüm vücuda dağılmadan karaciğerde dönüştürülmesi sağlanır. Besin açısından zengin kan, karaciğerden sonra kalbe gider ve oradan tüm vücuda dağıtılır. Böylece besin maddeleri enerji üretiminde veya yapı malzemesi olarak kullanılmak üzere hücrelere ulaştırılmış olur.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Kış uykusuna yatan canlılar enerji ihtiyaçlarını vücutlarında depoladıkları yağ dokusundan (trigliserit) hücresel solunumla karşılarlar.
Yağların oksijenli solunumla yıkımı diğer besinlere kıyasla en yüksek düzeyde ATP enerjisi ve bol miktarda metabolik su açığa çıkarır.