10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 29 Cevapları (MEB Yayınları)

1. Tema /ENERJİ Görsel 1.11 Engelmann deneyi Işığın dalga boyunun fotosentez hızını nasıl etkilediği,1883 yılında Theodore Engel- mann (Teodor Engılmın) tarafından yapılan bir deneyle gösterilmiştir. Engelmann, deneyinde ipliksi alg ve oksijenli solunum yapan bakteriler kullanmıştır. Yaptığı deneyde ışığı prizmadan geçirerek elde ettiği kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi ve mor ışıkları ipliksi algin üzerine düşürmüştür. Böylece ipliksi algin farklı kısımları, farklı dalga boyunda ışığa maruz kalmıştır. Deney sonucunda Engelmann ipliksi algin mor, mavi ve kırmızı dalga boylu ışığın düştüğü bölgelerinde oksijenli solunum yapan bakterilerin daha fazla kümeleştiğini görmüştür. Engelmann yap- tığı bu deneyle pigmentlerin, özellikle klorofilin; en çok mor, mavi ve kırmızı dalga boylu ışığı soğurduğunu ve fotosentezin bu ışıkların düştüğü kısımlarda daha hızlı gerçekleştiğini ispatlamıştır (Görsel 1.11). Karbondioksit Miktarı (CO2 Yoğunluğu) Karbondioksit, fotosentezin ışığın kullanılmadığı tepkimelerinin gerçekleşmesi için gereklidir. Atmosferdeki CO2 oranı yaklaşık %0,03’tür. Fotosentez için gerekli diğer koşullar en uygun değerde olsa bile CO2 miktarı düşük ise fotosentez hızı yavaşlar. CO2 miktarı arttığında fotosentez hızı belirli bir değere kadar artar, daha sonra da sabit kalır (Grafik 1.3). Ortamda Ca(OH)2 (kalsiyum hidroksit), KOH (potasyum hid- roksit), NaOH(sodyum hidroksit), Ba(OH)2 (baryum hidroksit) gibi CO2 tutucularının bulunması fotosentez hızını düşürür. Fotosentez hızı CO2 yoğunluğu Ek Bilgi NaOH, Ca(OH)2, Ba(OH)2, KOH gibi bile- şikler CO2 ile tepkimeye girer ve özel tuzları oluş- turur. Bu tür bileşiklere CO2 tutucu denir. Grafik 1.3 CO2 yoğunluğunun fotosentez hızına etkisi 0.005 0.03