Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Tema / ENERJİ Sıcaklık Fotosentetik reaksiyonların birçoğu enzimler aracılığı ile gerçekleşir. Enzimlerin en iyi görev yaptığı sıcaklık değerine optimum sıcaklık denir. Optimum sıcaklığa kadar olan artışlar, fotosentezi hızlandırır. Fotosentez için uygun sıcaklık aralığı bitki türüne göre değişmekle birlikte çoğu bitkide fotosentezin ideal sıcaklık derecesi yaklaşık 33 °C’tur. Sıcaklık 35 °C’un üstüne çıktığında genellikle enzim yapısı bozulacağından fotosentez hızı düşer ya da fotosentez durur. Işık şiddeti ve sıcaklık faktörleri birlikte ele alındığında yüksek ışık şiddeti altındaki sıcaklık artışı, fotosentezi belirli bir değere kadar hızlandırır. Düşük ışık şiddeti altındaki sıcaklık artışında ise fotosentez hızında belirgin bir artış olmaz (Grafik 1.4). Su Miktarı Fotosentezde su; oksijen, elektron ve hidrojen kaynağı olarak kullanılır. Su mik- tarının belirli oranda artışı fotosentez hızını artırır. Fakat yeterli suyun bulunduğu ortamda su miktarının artması tek başına fotosentez hızını etkilemez. Su miktarı azaldıkça fotosentez hızı azalır. Su miktarının belli bir değerin altında olması foto- sentezle ilişkili enzimlerin yapısını ve işlevini bozarak fotosentez sürecini yavaşla- tabilir veya durdurabilir. Mineraller Fe, Mg, Ca, Na, P, N, S, K gibi mineraller bitki gelişiminde ve fotosentezde etkilidir. Örneğin demir (Fe), hem klorofil sentezinde rol oynar hem de ETS elemanlarının yapısına katılır; magnezyum (Mg), klorofilin yapısında bulunur. Fosfor (P), ATP’nin ve nükleik asitlerin; azot (N) ise amino asitlerin, nükleik asitlerin, vitamin gibi organik moleküllerin yapısına katılır. Kükürt (S), potas- yum (K) gibi bazı mineraller enzim yapısında kofaktör olarak görev alır. Ortamın pH Değeri Fotosentez reaksiyonları, enzim varlığında gerçekleşir. Her enzim belli bir pH aralığında görev yapabildiğinden pH, enzimlerin çalışmasını da etkiler. Toprağın yapısı, çevre kirliliği, asit yağmurları bitkinin pH değerini dolayısıyla fotosentezi etkiler. Grafik 1.4 Işığın şiddeti ve sıcaklığın fotosentez hızına etkisi Sıcaklık Yüksek ışık şiddeti Fotosentez hızı Düşük ışık şiddeti