Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Tema / EKOLOJİ Kontrol Noktası Aşağıda verilen ekolojik sürdürülebilirliği kısıtlayan/engelleyen durumları inceleyiniz. Her bir durumu, ilgili olduğu başlıkla eşleştirerek tabloda uygun kutucuğu işaretleyiniz. Türkiye’de 2030 yılı Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri doğrultusunda yeni bir küre- sel kalkınma çerçevesi çizilmiş; sürdürülebilir şehirler, iklim değişikliği, kuraklıkla mücadele, biyolojik çeşitliliğin korunması gibi çevre konuları kalkınma gündemine alınmıştır. Sürdürülebilir kalkınma kapsamında herkes için güvenilir ve erişilebilir içme suyu ile yeterli kanalizasyon hizmetlerinin sağlanması, su kullanım verimliliğinin artırılması ve su kirliliğini azaltacak önlemlerle su ekosistemlerinin korunması hedeflenmiştir. Sürdürülebilir kentleşme ve yapılaşma, çevreye duyarlı şehirleşme, doğal ve kül- türel mirasın korunması ile sürdürülebilir kentleşmenin sağlanması amaçlanmıştır. İklim değişikliği ve etkileri ile mücadele için acilen eyleme geçilerek iklim bağlantılı afetler başta olmak üzere iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı her kesimin ve kurumun uyum kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanmıştır. Sürdürülebilir kalkınma için okyanusları, denizleri ve deniz kaynaklarını korumak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması, deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı, okyanusların kirlenmesinin ve asitleşmesi- nin engellenmesi hedeflenmiştir. Ayrıca deniz teknolojisinin transferi ve balıkçılık teşvikleri ele alınmıştır. Ormanlar, sulak ve kurak alanlar, dağlar gibi karasal ekosistemlerin korunması, iyileştirilmesi ve sürdürülebilir kullanımının desteklenmesi hedeflenmiştir. Sür- dürülebilir orman yönetiminin sağlanması, çölleşme ile mücadele edilmesi, arazi bozunumunun durdurulması ve tersine çevrilmesi, biyolojik çeşitliliğin korunması ve biyoçeşitlilik kaybının engellenmesi amaçlanmıştır. Durumlar Habitat Kaybı/ Parçalanması Kirlilik ve Çevre Sorunları Biyoçeşitlilik Kaybı a) Ormanların yerleşim alanlarına dönüştürülmesi b) Endüstriyel atıkların suya karış- ması c) İstilacı türlerin yayılması ç) Aşırı avlanma d) Baraj yapımı ile habitat bölünmesi e) Fosil yakıt kullanımı sonucu hava kirliliği f) Sulak alanların kurutulması g) Radyoaktif atıkların yayılması ğ) Türlerin yok olması
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Mitoz bölünme: Vücut hücrelerinde gerçekleşir; büyüme, gelişme ve onarımı sağlar. Kromozom sayısı sabit kalır (2n→2n) ve kalıtsal çeşitlilik oluşmaz.
Mayoz bölünme: Üreme ana hücrelerinde gamet oluşumunu sağlar. Homolog kromozomların rastgele ayrılması ve krossing-over sayesinde genetik çeşitlilik sağlanır; kromozom sayısı yarıya iner (2n→n).
