Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Tema / EKOLOJİ Biyoçeşitlilik Kaybı Uluslararası Doğayı Koruma Birliğine (IUCN) göre biyoçeşitlilik kaybına neden olan faktörlerden biri habitat kaybı ve parçalanmadır. Kentleşme, tarım, sanayi- leşme için verimli arazilerin ve ormanların tahribatı; su kaynağı oluşturmak için sulak alanların ve derelerin ıslah edilmesi bu habitatların ve burada yaşayan tüm organizmaların zarar görmesine neden olur. Bu tahribatlar geriye kalan habitatların küçülmesine, parçalanmasına ve organizmalar için yetersiz kalma- sına sebep olur. Türkiye’nin sahip olduğu farklı karasal ve sucul alanlarda birçok endemik bitki ve hayvan türü bulunmaktadır (Görsel 2.47 a, b). Bu alanlarda meydana gelecek herhangi bir değişiklik, bu canlıların yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmasına neden olacaktır. İstilacı türlerin ekosistemlere kazara ya da bilerek geti- rilmesi, ekosistem dengelerinin değişmesine ve biyoçe- şitlilik kaybına neden olur. Fosil yakıtların kullanılması, artan enerji ihtiyacı, sana- yileşme, orman yangınları, tarım arazilerinin yanlış kul- lanımı vb. insan faaliyetleri; hava, su ve toprakta kirliliğe sebep olur. Çevre kirliliği doğrudan biyoçeşitliliği etki- leyebileceği gibi doğadaki dengeyi bozarak bireylerin, türlerin ve habitatların yok olmasına neden olabilir. Küresel ısınma ve iklim değişikliği sebebiyle deniz sevi- yesinde yükselmeler meydana gelir ve birçok kıyısal ekosistem bu durumdan olumsuz etkilenir. Bu durum dünya üzerinde türlerin dağılımlarını etkiler ve biyoçe- şitlilik kaybını hızlandırabilir. Biyoçeşitlilik kaybına neden olan faktörlerden biri de kaynakların aşırı kullanımıdır. Nüfus artışına bağlı olarak doğal kaynakların aşırı kullanımı sebebiyle ekosistem dengeleri bozulur; bir türün ortadan kalkması, başka türlerin de bundan zarar görmesi ile sonuçlanır. Ekolojik Sürdürülebilirliğin Sağlanması Bireylerin temiz ve sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı olduğu gibi çevreyi koruma görevi de vardır. Bu durum Anayasa’nın 56. maddesinde “Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir.” şeklinde ifade edilmiştir. Ekolojik sürdürülebilirliğin sağlanması için çevreye ve insan sağlığına zarar vere- bilecek kimyasal maddelerin, plastik atıkların ve zararlı endüstriyel atıkların üretil- mesi ve doğaya salınımı önlenmelidir. Bunun yanı sıra yerel istihdamı desteklemek, biyoçeşitliliği koruyan ham madde ve doğal kaynakları tüketmek, çevreye duyarlı ve yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmak, enerji verimliliğini geliştirmeye yatırım yapmak, yenilenemeyen enerji kaynaklarının kullanımını yenilenebilir enerji kay- naklarının gelişim hızının altında tutmak ve geri dönüşüm faaliyetlerini geliştirmek gerekmektedir. Görsel 2.47
