10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 148 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema / EKOLOJİ İnsanların doğrudan bu bitkileri veya bu bitkilerle beslenmiş diğer canlıları tüketmesi sonucunda ise toprağa karışmış olan kirleticiler, insan vücudunda birikir ve çeşitli zararlara neden olabilir. Toprakta bulunan kirleticiler yer altı sularına, akarsu ve göllere karışarak su kirliliğine de sebep olur. Toprakta veya suda bulunan zararlı kirleticilerin etkisini ortadan kaldırmak veya bunları uzaklaştırmak için canlı organiz- maların kullanıldığı yönteme biyoremediasyon adı verilir. Biyoremediasyonda atık- lar başka organizmalar tarafından kullanılabilen biçimlere dönüştürülür. Bu amaçla bakteri, maya, bitki, solucan gibi farklı organizmalar kullanılabilir. Radyoaktif Kirlilik Herhangi bir maddenin atom çekirdeğindeki nötronların sayısı, proton sayısına göre oldukça fazla ise bu tür maddeler karar- sız bir yapı göstermekte ve çekirdeğindeki nötronlar alfa, beta, gama gibi çeşitli ışınlar yaymak suretiyle parçalanmaktadır. Çevresine bu şekilde ışın saçarak parçalanan maddelere rad- yoaktif madde; çevreye yayılan alfa, beta, gama gibi ışınlara ise radyasyon adı verilmektedir. Çevrede, vücutta ya da her- hangi bir maddenin yüzeyinde veya içinde istenmeyen radyoak- tif madde birikimine radyoaktif kirlilik adı verilir (Görsel 2.42). Radyoaktif kirliliğin çevreye etkisi radyasyonun şiddetine, etki süresine ve ışınların türüne göre değişir. Uzay ve Güneş’ten gelen kozmik ışınlar ile yer kabuğunda bulunan uranyum, tor- yum gibi radyoizotoplar doğal radyasyon kaynaklarıdır. Tıbbi amaçla kullanılan X ışını cihazları, nükleer santraller, televizyon vb. ürünler yapay radyasyon kaynaklarıdır. Radyoaktif kirleticiler özellikle insan, hayvan, bitki sağlığını olumsuz etkileyerek çevreyi ve ekolojik den- geyi bozmaktadır. Küresel İklim Değişikliği Güneş’ten gelen enerji Dünya atmosferine ulaştığında bu enerjinin bir kısmı uzaya geri yansır, bir kısmı da sera gazlarıyla (karbondioksit, su buharı, ozon, azot oksitler, metan) emilir ve yeniden yayılır. Emilen enerji, atmosferi ve Dünya yüzeyini ısıtır. Bu süreç sera etkisi adını alır (Görsel 2.43). Görsel 2.42 Radyoaktif kirlilik Güneş ışığı Enerjinin atmosfere geri salınması Yansıyan güneş ışığı Sera gazları Enerji emilimi Görsel 2.43 Sera etkisi