10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 149 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema / EKOLOJİ Sera etkisi dünya sıcaklığını normalde olacağından daha sıcak tutar ve dün- yada yaşamın devamlılığı sağlanır. Fosil yakıtların kullanımı, sanayileşme, hızlı nüfus artışı, tarım alanı açmak için ormanların yok edilmesi, yanlış arazi kullanımı, şehirleşmenin artması gibi insan kökenli faaliyetler sonucunda atmosfere salınan sera gazlarının miktarı artar. Bunların atmosferde yoğun bir şekilde artması sonucunda yeryüzüne yakın atmosfer tabakaları ile yer- yüzü sıcaklığının yapay olarak artmasına küresel ısınma adı verilir. Küresel ısınma, küresel iklim değişikliklerine neden olur. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne göre küresel iklim değişikliği karşılaştırılabilir zaman dilimlerinde gözlemlenen doğal iklim deği- şiklikleri ile doğrudan veya dolaylı olarak küresel atmosferin bileşimini bozan ve insan faaliyetleri sonucu meydana gelen iklim değişikliklerini ifade eder. İklim değişiklikleri nedeniyle dünya üzerinde ortalama sıcaklıklar ve denizlerde su seviyesi artar. İklim değişiklikleri; buzulların erimesine, kıyı ekosistemlerinin bozulmasına, bitki örtüsünün bozularak bazı canlı türlerinin yaşam alanlarının yok olmasına neden olabilir. Orman yangınları, kuraklık, çölleşme ve bunlara bağlı olarak ekosistemlerde bozulmalar meydana gelebilir. Göller ve akarsu- larda su miktarının azalması; bazı bölgelerde şiddetli kuraklık, aşırı yağış, sel ve toprak kaymasına yol açabilir (Görsel 2.44 a, b, c). a b c Görsel 2.44

a) Küresel iklim değişikliği- ne bağlı seller, b) Kuraklık,

c) Kurumuş nehir yatağı Erozyon Erozyon koruyucu bitki örtüsünden yoksun kalan toprak kütlesinin su, rüzgâr vb. etkenlerle aşınması ve taşınması olayıdır (Görsel 2.45). Eğimli arazilerde, bitki örtüsünün zayıfladığı veya tamamen yok olduğu bölgelerde su erozyonu daha etkindir. Görsel 2.45 Erozyon