9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 51 Cevapları (MEB Yayınları)

1. Tema/Etkileşim Elektronların olasılık dağılımı, atom çekirdeğinin çevresinde nerede bulu­ nabileceklerini gösterir. Bu dağılım muhtemel ko­ numları temsil eder çünkü elektronların tam konumla­ rı tahmin edilemez. Enerji Enerji alır. Elektronun eski konumu Elektronun yeni konumu (absorbsiyon) n = 1 n = 2 n = 3 n = n = n = n = ∞ 4 3 2 n = 1 n = n = n = n = n = 1 Enerji Enerji verir. (emisyon) n = 1 n = 2 n = 3 ∞ 4 3 2 Elektronun eski konumu Elektronun yeni konumu

4. Uyarılmış bir atom kararlı değildir, yörüngeler arasında enerji farkına eşit miktarda ışın yayarak fazla enerjisinin bir kısmını veya tamamını serbest bırakabilir. Böylece daha düşük bir enerji durumuna geçebilir (Görsel 1.13). Uyarılmış atomun aldığı enerjinin bir kısmını ışıma olarak geri yay­ masına emisyon (yayma) denir. Özetle Bohr’un atom teorisi, atomların enerji absorbe etme (soğurma) ve yay­ ma (emisyon) süreçlerinin temelinde oluşturulmuştur. Bohr’un atom teorisinin sınırlılıkları ve kuantum modelinin ortaya çıkışıyla il­ gili şunlar söylenebilir: • Bohr atom teorisi, yalnızca hidrojen atomu ve tek elektronlu iyonlar için geçerliyken çok elektronlu sistemlerde yetersiz kalır. • Bohr, elektronların belirli yörüngelerde (enerji seviyelerinde) daire­ sel bir şekilde hareket ettiğini öne sürer ancak Heisenberg’ün belir­ sizlik ilkesine göre atomdaki elektronun yeri ve hızı aynı anda kesin olarak belirlenemez. Bu ilke, elektronların aslında tam olarak belirli bir yörüngede hareket etmediğini ve elektronların olasılık dağılımı olduğunu açıklar. • Elektronların hem dalga hem de parçacık özelliğine sahip olduğu anlaşıldığında Bohr atom teorisi bu durumun açıklanmasında yeter­ siz kalmıştır. Bu eksiklikler daha sonra modern atom teorisi veya kuantum modeli adı veri­ len modelde orbital kavramıyla kapsamlı bir şekilde açıklanmıştır. Modern Atom Teorisi: Bohr atom teorisinin yerini alan bu yeni teoriye göre elektronlar, Bohr’un önerdiği belirli yörüngeler boyunca hareket etmek yerine atom çekirdeğinin çevresinde herhangi bir yerde bulunabilir. Elektronun belirli bir anda nerede olacağını kesin olarak belirlemek (Heisenberg belirsizlik ilke­ si) mümkün değildir fakat elektronun atom içinde bulunma olasılığının yüksek olduğu bölgeler tanımlanabilir ve bu bölgelere orbital denir (Görsel 1.14). Görsel 1.14 En düşük enerjili s orbitalinin olasılık dağılımı ve orbital yüzeyi Görsel 1.12 Soğurma olayı Görsel 1.13 Yayma olayı