9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 28 Cevapları (MEB Yayınları)

1. Tema/Etkileşim 28

1. Yönerge: Aşağıdaki metni okuyunuz. Aziz Sancar ile Oktay Sinanoğlu'nun çalışmalarında başarılı olma­ larını sağlayan özellikleri sınıf arkadaşlarınız ile tartışınız. Aziz Sancar; Nobel Ödüllü doktor, akademisyen, biyokimyager ve moleküler biyolog­ dur. 1946’da Mardin'in Savur ilçesinde doğan Aziz Sancar, temel eğitimini Mardin’de tamamladıktan sonra yüksek öğrenimine devam etmek üzere İstanbul’a gitmiştir. 1969’da İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesini birincilikle bitirmiş ve mem­leketi Sa­ vur’da iki yıl doktor olarak çalıştıktan sonra kazandığı NATO-TÜBİTAK bursu ile ABD Johns Hopkins (Cons Hopkinz) Üniversitesine gitmiştir. Daha sonra Dallas Teksas Üniversitesinin Moleküler Biyoloji programına katılmıştır. Klonlanmış bir genin, zarar görmüş DNA'nın onarımında kullanılabileceğini danışmanıyla birlikte keşfetmiş ve bu buluşu ile önce yüksek lisans, 1977’de de doktora derecesini almış­ tır. Yale (Yeyl) Üni­versitesinde DNA onarımı dalında doçentlik tezini tamamlamıştır. 1997’den beri ABD'deki Kuzey Carolina (Karolayna) Üniversitesinde çalışmalarına de­ vam etmektedir. DNA onarımı, hücre dizilimi, kanser tedavisi ve biyolojik saat üzerinde çalış­ malarını sürdüren Sancar, bugüne kadar 415 bilimsel makale ve 33 kitap yayımlamıştır. Kanser tedavisinde sirkadiyen saat kullanımıyla ödüller al­ mıştır. 2001’de Kuzey Carolina Seçkin Kimyager Ödülü’nü almaya hak kazanan Sancar, 2005’te ABD Ulusal Bilimler Akademisine seçilerek bu akademiye seçilen ilk Türk bilim insanı olmuştur. Sancar, 2006’da Türkiye Bilimler Akademisine asli üye olarak seçilmiştir. Aziz Sancar, ekip arkadaşlarıyla gerçekleştirdiği hasar gören DNA’ların hücreler tarafından onarımı ve var olan genetik bilgisinin korunması araştırmaları ile 2015 Nobel Kimya Ödülü’nü kazanmıştır. Nobel Ödülü alan ikinci, kimya alanında bu ödülü alan ilk Türk vatandaşı olan Sancar, “Beni ödüle götüren, Atatürk’ün ve Türkiye Cumhuriyeti’nin yaptığı eğitim devrimidir. Dolayısıyla bu ödülün sahibi, Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti’ni temsil eden Anıtkabir Müzesidir.” diyerek Nobel Ödülü ile madalya ve sertifikasını Anıtkabir’e teslim etmiştir. Oktay Sinanoğlu; kimya, biyokimya ve moleküler biyofizik alanlarında önemli buluşlara imza atmış ve “Türk Aynştaynı” olarak tanınmıştır. İtalya’nın Bari şehrinde doğmuştur. 1939’da ailesiyle Türkiye’ye dönen Sinanoğlu, babasının vefatı sonrasında maddi sıkıntılar yaşamıştır ancak azmi, çalışkanlığı ve zekâ­ sı sayesinde Ankara Yenişehir Lisesini birincilikle bitirmiştir. Daha sonra burslu olarak gittiği California Üniversitesinde Kimya Mühendisliği Bölümünü üç senede ve birincilikle tamamlamıştır. Yüksek lisans ve doktora eğitimini de kısa sürede tamamlayarak 25 yaşında en genç profesör ünvanını almıştır. Oktay Sinanoğlu, kimya bilimine önemli katkılar sağlamıştır. “Atom ve Moleküllerde Çoklu Elektron Kuramı”, “Yapısal-Elektronik Yöntem”, “Kimyasal Tepkime Me­ kanizmaları Teorisi”, “Mikrotermodinamik”, “Çözgeniter Kuramı”, “Değerlik Kabuğu Etkileşim Teorisi” vb. birçok çalışmaya imza atmıştır. Bu çalışmaları sayesinde Amerika’da Alfred Sloan (Alfired Sıloan) Ödülü, Japonya’da Japonya Uluslararası Seçkin Bilim Ödülü, Meksika’da Elena Moshinsky (Elene Moşinski) Bi­ lim Ödülü, Almanya’da ise dünyada ilk defa verilen Aleksander von Humbolt (Aleksan­ dır von Himbold) Bilim Ödülü’nü kazanmıştır. Ayrıca iki kez Nobel Bilim Ödülü'ne aday gösterilmiş ve dünyaca ünlü “Time” (Taym) ve “Der Spiegel” (Der Şpigel) dergilerine kapak olmuştur. Sinanoğlu, başarılarını ülkesine hizmet olarak görmüş ve insanın milletine ve insanlığa faydalı olmak için çalışması gerektiğine inanmıştır. Çok çalışkan ve donanımlı olmasına rağmen alçak gönüllü bir kişiliğe sahip olan Sinanoğlu’nun yaşam felsefesi daima bir adım daha ileri gitmektir. 2015’te kaybettiğimiz Sinanoğlu, Türkçenin korunması ve doğru kullanılması için de önemli çalışmalar yapmıştır. Etkinlik-1.3 Kariyer Planım Aziz SANCAR Oktay SİNANOĞLU