9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 240 Cevapları (MEB Yayınları)

3. Tema/Sürdürülebilirlik • İlaçların sentetik nanoçip organlarda denenmesi, etkileşim ve verimlilikle­ rinin belirlenmesi için tasarlanmış çeşitli sistemler (dolaşım, boşaltım vb.) nanoteknolojik ürünler arasında yer almaktadır (Görsel 3.6). Bu ürünler kimya laboratuvarını minik bir çipe dönüştürdüğünden kimya laboratuvarları nanolab olarak da adlandırılmaktadır. Nanolab, kimya deneylerinin nano­ boyuttaki maddelerle, daha az miktarda kimyasal kullanarak ve kısa sürede yapılmasına olanak sağlamaktadır. Nanoteknoloji, 1-100 nanometre boyutlarındaki maddelerin üretilmesi, incelenmesi ve işlenmesi üzerine çalışmalar yapar. Nano bir ölçü birimi, nanoteknoloji de bu ölçüde geliştirilen teknolojiler anlamına gelir. Nano (n), herhangi bir ölçünün milyarda biridir. Örneğin nanometre (nm), metrenin mil­ yarda birine eşittir (1 nm = 1 / 1 000 000 000 m veya 1nm = 10 −9 m). Başka bir ifadeyle bir metreye bir milyar (1 000 000 000) nanometre sığar veya bir nanometre bir metrenin bir milyar katı küçüklüğündedir. Sürekli geliştirilen mikroskoplar sayesinde mikro dünyadan nano dünyaya geçiş sağlanmış ve bu sayede canlıların dünyasında nanoboyutta birçok yapıyla karşılaşılmıştır. Örneğin DNA molekülünün boyunun 2-2,5 nm, insan saç telinin çapının yak­ laşık 80 000 nm, grip virüsünün çapının 20 nm, en büyük atomun yarıçapının yaklaşık 0,25 nm, hücre zarının 12 nm, bir yaprak kâğıdın kalınlığının yaklaşık 100 000 nm ve görünür ışığın dalga boyunun 400-700 nm olduğu belirlenmiştir. • Damar içinde oksijen taşıyan, diş temizliği yapan ve tümörlü hücrelerin büyümesini engelleyen nanoparçacıklı robotlar geliştirilmiştir (Görsel 3.5). Görsel 3.5 Nanoparçacık içeren robotlar (nanorobotlar) Görsel 3.6 İlaçların sentetik nanoçip organlarda denenmesi