9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 214 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema Ölçme ve Değerlendirme Soruları Ülkemizin tuz ihtiyacının %60’ı İzmir’deki Çamaltı Tuzlası’ndan tuzun güneşte buharlaştırılması yönte­ miyle karşılanmaktadır. Üretim, suyun farklı yoğunlukta olduğu 35-40 cm’lik seri havuzlarda gerçekleş­ tirilir. Deniz suyu havuza alınır ve suyun yoğunluğu 6-9 bome (bir tür yoğunluk birimi) arasında tutulur. Bekleme sırasında sudaki yabancı maddeler dibe çöker. Sonra bu sular sıra ile yedek su havuzlarına gönderilir. Her birinde sıra ile 9-13, 13-17 ve 17-20 bome derecesine gelinceye kadar bekletilir ve ya­ bancı maddeler tekrar dibe çökertilir. Yoğunlukları oldukça yüksek olan bu sular daha sonra sıcak su havuzlarına gönderilir ve burada yoğunluğu 25-29 bome derecesine gelinceye kadar bekletilerek tuz elde edilir. Deniz suyunda bulunan bazı iyonlar ve tuz üretiminde kullanılan havuzlarda çöken maddele­ rin çökme dereceleri aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Deniz Suyunda Bulunan Bazı İyonlar İyon Miktarı mg/L Klorür 18 980 Sodyum 10 556 Sülfat 2 649 Magnezyum 1 262 Kalsiyum 400 Potasyum 380 Karbonat 140 Bromür 65 İyodür <1 Florür 1 Madde Çökme Derecesi (bome) Fe2O3 7 bome derecesinde demir(III) oksit birikimi başlar. CaCO3 10 bome derecesinde kalsiyum karbonat çökmeye başlar. CaSO4 15 bome derecesinde kalsiyum sülfat birikimi başlar ve 29 bome derecesine kadar sürer. NaCl 25 bome derecesinde sodyum klorürün birikimi başlar ve 35 bome derecesine kadar sürer. NaBr 28 bome derecesinde sodyum bromür kristalleri görülür. 9-13, 13-17, 17-20 ve 25-29 bome derecesine sahip havuzlarda hangi katyon ve anyon ara­ sında etkileşim oluşabileceğini yazınız. 8. Aşağıda tuz üretim havuzlarında oluşan olaylara ilişkin önermeler oluşturulmuştur. Bu önermeler­ den havuzlarda gözlemlenebilecek olanlarını işaretleyiniz. 9. I 6-9 bome derecesine sahip havuzda demir(III) oksit katısı çöker. II 25-29 bome derecesine sahip havuzda sodyum katyonu ve klorür anyonu arasında elektrostatik etkileşim oluşur. III 9-13 bome derecesine sahip havuzda kalsiyum ve sülfat tanecikleri arasında da etkileşim olur. IV 25-29 bome derecesine sahip havuzda sodyum ve klor elementleri elektronlarını ortaklaşa kullanarak bileşik oluşturur. V 28-29 bome derecesine sahip havuzda sodyum katyonu ve bromür anyonu arasında elektrostatik etkileşim oluşur. 8-12. soruları aşağıdaki metin ve tabloya göre cevaplayınız.