9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 154 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema/Çeşitlilik Hidrojen Bağı Hidrojen atomu doğrudan F, O veya N atomuna bağlandığında bağ­ lanan atomlar arasındaki elektronegatiflik farkı diğer kovalent bağ­ lardan fazladır. Bu durum, söz konusu mo­leküllerde bağı meydana getiren hidrojen atomundaki kısmi pozitif; ortaklanmamış elektron çifti bulunduran diğer atomdaki kısmi negatif yük yoğunluğunun fazla olmasına sebep olur. Yük yoğunluğunun fazlalığı nedeniyle molekül­ ler arasındaki çekim dipol-dipol etkileşimine göre oldukça güçlüdür. Genellikle komşu moleküller arasında oluşan bu güçlü etkileşime hidrojen bağı denir (Görsel 2.19). Hidrojen bağının oluşması için hidrojen atomunun F, O veya N atomuna bağlanmış ve kısmi pozitif yüklü olması gerekir. Bunun yanı sıra hidrojen atomuna bağlanmış, kısmi negatif yüklü ve ortaklanmamış elektron çifti içeren F, O veya N atomu gereklidir. Aşağıdaki tabloda moleküller arası etkileşimlerin türü, yeri ve kuvveti verilmiştir (Tablo 2.5). Tablo 2.5: Moleküller Arası Etkileşimlerin Türü, Yeri ve Kuvveti Aynı Moleküller Arası Dipol-Dipol Etkileşimi İçerenler Farklı Moleküller Arası Dipol-Dipol Etkileşimi İçerenler

5. HF ve HCl moleküllerinde kısmi negatif (δ −)yük eşit büyüklükte midir? Yük yoğunluğunu gösteren görsel­ deki farklılığı kullanarak açıklayınız.

6. Moleküller, yapısında en az bir F−H, O−H veya N−H bağı bulunduruyorsa hidrojen bağı oluşturabilir. Buna göre dipol-dipol etkileşimi oluşturan molekülleri inceleyerek hidrojen bağı yapabilen moleküllerin formüllerini belirleyiniz ve belirlediklerinizi bilimsel kaynaklardan elde ettiğiniz bilgilerle karşılaştırınız.

7. Hidrojen bağı içeren maddeler karıştırıldığında farklı moleküller arasında da hidrojen bağı oluşabilir. Buna göre