9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 128 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema/Çeşitlilik Hidrojen atomunun iyonlaşma enerjisi ve elektronega­tifliği me­ tal atomlarına göre yüksektir. Bu nedenle iki hidrojen atomu arasında elektronlar ortaklaşa kullanılır ve kovalent bağ oluşur. Hidrojen atomları Görsel 2.7’de birbirine oldukça uzak oldu­ ğundan kararsızdır. Birbirine yaklaşan hidrojen atomlarının çekirdekleri elektronlara çekme, birbir­ lerine ise itme kuvveti uygular. Ayrıca her iki atomun elektronları arasında itme kuvvetleri oluşur. Hidrojen atomları çok yakınlaşırsa itme kuvveti, ortaklaşa kul­ lanılan elektronlara uygulanan çekim kuvvetinden daha fazla olur. Böylece iki çekirdek arasında belirli bir mesafe oluşur. Bu mesafe ise çekirdeklerin elekt­ ronlara uyguladığı çekim kuvvetini en üst düzeye çıkaracak kadar kısa, çekir­ dekler arasındaki itme kuvvetini en aza indirecek kadar da uzundur. İki hidrojen atomunun, elektronlarını ortak kullanabilecek kadar birbirine yaklaştığı durum Görsel 2.8’deki gibi temsil edilebilir. Görsel 2.8’deki hidrojen atomları valans elektronlarını ortak kullanırken her bir hidrojen atomu artık kendi dış enerji seviyesinde iki elektrona sahiptir. Yüksek iyonlaşma enerjisine ve aynı zamanda yüksek elektronegatiflik de­ ğerlerine sahip ametal atomlarından elektron uzaklaştırmak nispeten zordur. Bu nedenle bir ametalin başka bir ametal ile bağ oluşturması, ametal atomları arasında elektronların ortaklaşa kullanılmasıyla gerçekleşir. Ortak kullanılan elektronlar, bağ yapan atomların her ikisinin de çekirdeği ile etkileşime girer ve Coulomb (Kulom) yasasına uygun olarak potansiyel enerjilerini düşürür. Atomların çekirdekleri ve ortaklaşa kullanılan elektronlar arasında oluşan bu güçlü etkileşime kovalent bağ denir. Aşağıda ametal atomları arasındaki et­ kileşimler ve elektronların ortaklaşa kullanılmasıyla oluşan kovalent bağ gös­ terilmiştir (Görsel 2.9). + - - + + - - + + - - + + - - + + - - + Kovalent bağı oluşturan iki elektrona bağ elektron çifti, iki çekirdeğin mer­ kezinin birbirine olan mesafesine ise bağ uzunluğu denir. Kovalent bağlar­ la bağlanan atom grubuna molekül adı verilir. Molekül, kovalent bağlı bir elementin (örneğin H2, Cl2, N2) ya da bileşiğin (örneğin H2O, CO2) kimyasal özelliğini gösteren en küçük yapı taşıdır. + – + – Çekirdek tarafından güçlü çekilen elektron Bir atomun elektronunun diğer atomun çekirdeği tarafından zayıf olarak çekilmesi Bu çekim kuvveti atomları birbirine yaklaştırır. Çekirdek tarafından güçlü çekilen elektron + – + – – – + + Görsel 2.8 Bağ oluşturmuş hidrojen atomlarındaki valans elektronları Görsel 2.7 Uzak mesafede bağ oluşturmamış hidrojen atomları Görsel 2.9 Kovalent bağ oluşumu