Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Tema Ölçme ve Değerlendirme Soruları 34-38. soruları aşağıdaki metne ve grafiklere göre cevaplayınız. Bilim insanları, fotoelektron spektroskopisi (PES) kullanarak maddelerin hangi elementlerden oluştuğu nu belirlemeye çalışır. PES ölçümleri sonucu elde edilen veriler grafiklerle gösterilir. Atomdaki elekt ronları koparmak için gereken enerji elektronların çekirdek etrafındaki konumuna bağlıdır. Pikteki tepe noktasının sahip olduğu enerji, alt kabuktan bir elektron koparmak için gerekli enerjiyi ifade eder. Tepe noktasının yüksekliği ise alt kabuktaki elektron sayısını gösterir. Aşağıda bazı atomların PES grafikleri verilmiştir. 1000 6.26 0.52 Elektron koparmak için gereken enerji (MJ/mol) Lityum (3Li) Elektron sayısı 100 10 1 6 5 4 3 2 1 0 0,1 1000 126 9.07 0.74 5.31 Y Elektron sayısı 100 10 1 6 5 4 3 2 1 0 0,1 1000 104 6.84 3.67 0.5 X Elektron sayısı 100 10 1 6 5 4 3 2 1 0 0,1 1.09 0.58 Z 1 0,1 1000 7.19 151 12.1 Elektron sayısı 100 10 6 5 4 3 2 1 0 Lityumun PES grafiğinde hangi tepe noktası valans elektronlarına aittir? Gerekçeleriyle açıklayınız. 34. Grafiklerdeki verileri kullanarak X, Y ve Z atomlarının elektron dağılımlarını grafiklerin altın daki satırlara yazınız ve bu atomların hangi elemente ait olduğunu belirleyiniz. 35. X, Y ve Z atomlarının çekirdeğe en yakın kabuktaki elektronların koparılma enerjilerinin farklı olma sebebini atom yarıçapları arasındaki farklılığın sebebi ile ilişkilendirerek açıklayınız. 38. X atomunun valans elektronlarını koparmak için gereken enerji ile lityum atomunun valans elektronlarını koparmak için gereken enerji arasındaki farkın sebebini açıklayınız. 36. X, Y ve Z atomlarının en son kabuktaki elektronlarını koparmak için gereken enerji arasın daki farkın sebebini açıklayınız. 37. Elektron koparmak için gereken enerji (MJ/mol) Elektron koparmak için gereken enerji (MJ/mol) Elektron koparmak için gereken enerji (MJ/mol)
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Suda H⁺ (H₃O⁺) iyonu oluşturan maddeler asit (pH < 7), OH⁻ iyonu oluşturan maddeler bazdır (pH > 7). 25°C'de saf suyun pH değeri 7 olup nötrdür.
Asit ve baz karıştırıldığında net iyon tepkimesi H⁺ + OH⁻ → H₂O şeklinde gerçekleşir; tuz ve su oluşarak nötrleşme sağlanır.