9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 72 Cevapları (MEB Yayınları)

2. ÜNİTE 2.3.2. Vektörlerin Toplanması Nicelikler arasında toplama işleminin yapılabilmesi için öncelikli olarak top- lanacak niceliklerin ölçü birimlerinin aynı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Toplanacak niceliklerin ölçü birimleri aynı değilse istenen ölçü birimine dönü- şüm yapılarak toplama işlemi gerçekleştirilir. Örneğin 2 kg ile 700 g topla- nırken sonuç kg cinsinden isteniyorsa 700 g ölçü değerinin kg ölçü birimine dönüştürülmesi gerekir. 700 g ölçü değeri 0,7 kg olarak dönüştürüldüğünde bu iki değerin toplamı 2,7 kg şeklinde ifade edilir. Benzer şekilde vektörel niceliklerden kuvvet vektörü ile kuvvet vektörü, hız vektörü ile hız vektörü toplanabilir fakat hız vektörü ile kuvvet vektörü toplanamaz. Örneğin belli bir yönde hareket eden bir uçak, farklı bir yönde rüzgâra maruz kaldığında isti- kametinden farklı bir yöne doğru hareket eder. Uçağın o andaki hızını bulmak için motorunun sağladığı hız ile rüzgârın sürükleme hızını toplamak gerekir. Uçak motorunun ve rüzgârın uçağa uyguladığı itme kuvvetleri de toplanarak uçağa etki eden toplam kuvvet bulunabilir ancak uçağın hızı ile rüzgârın uçağa uyguladığı kuvvet toplanamaz. İki veya daha fazla vektörel niceliğin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen vek- töre bileşke vektör denir. Bileşke vektör R veya toplanan vektörler A ve B vektörleri ise R AB şeklinde de gösterilebilir. Bileşke vektörü bulmak için vek- törlerin toplanması gerekir. Vektörlerin toplanması farklı yöntemlerle yapılabilir.

4. Etkinlik Vektörlerin Toplanmasında Kullanılan Yöntemler Amaç Vektörleri toplayabilme ve bileşenlerine ayırabilme Süre 20 dk. Yönerge Aşağıda verilen basamakları takip ederek etkinliği gerçekleştiriniz.

1. Aşağıdaki eşit bölmelendirilmiş düzlemde yer alan A ve B vektörleri, toplama yöntemlerinden biri kullanı­ larak toplanmıştır. İşlem basamakları sırasıyla verilen toplama yöntemini vektörleri birleştirme ve birleştir­ me sonucu elde edilen vektörün özellikleri bakımından inceleyerek soruları cevaplayınız. B A (I) (II) A B (III) A B (IV) A B (V) A B R A = +B

a) İşlem sırası verilen toplama yöntemine ait I. basamak, diğer işlem basamaklarına yol göstermesi için aşağıda verilmiştir. Benzer şekilde diğer basamaklarda yapılan işlemleri sırasıyla yazınız. I. Farklı yönlerde iki vektör verilmiştir. II.  III.  IV.