9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 218 Cevapları (MEB Yayınları)

4. ÜNİTE Termometrelerin ölçeklendirilmesi, bir sıcaklık ölçeği içinde belirlenen refe- rans noktalarının ve bu noktalar arasındaki sayısal aralığın tanımlanmasıyla gerçekleştirilir. Ölçeklendirme süreci, kullanılan sıcaklık ölçeğine (Celsius, Fahrenheit, Kelvin vb.) ve termometrenin fiziksel çalışma prensibine (gen- leşme, elektriksel direnç değişimi, bimetal etkileşimi, kızılötesi ışınım ölçümü vb.) bağlı olarak değişiklik gösterir. Sıvılı termometrelerin ölçeklendirilmesi birbirinden farklı olabilir. Ölçeklen- dirmede suyun deniz seviyesindeki donma ve kaynama sıcaklıkları temel alı- nır. Kelvin ölçeğinde suyun donma sıcaklığı 273 K, kaynama sıcaklığı 373 K kabul edilirken Celcius (Selsiyus) ölçeğinde suyun donma sıcaklığı 0 °C, kaynama sıcaklığı 100 °C kabul edilir. Fahrenheit (Fahrenhayt) ölçeğinde ise suyun donma sıcaklığı 32 °F, kaynama sıcaklığı 212 °F alınır (Görsel 4.9). Suyun donma sıcaklığı Suyun kaynama sıcaklığı Kelvin K Celsius oC Fahrenheit oF 373 K 100 oC 212 oF 273 K 0 oC 32 oF Görsel 4.9: Kelvin, Celcius ve Fahrenheit ölçeklendirmeleri Celcius ölçeklendirmeli termometreler dünyada ortam sıcaklıklarının ölçü- münde Fahrenheit ve Kelvin ölçeklendirilmeli termometrelere göre daha çok kullanılır. Fahrenheit termometresinin bölme sayısı Celcius ve Kelvin termo- metrelerine göre daha fazladır. Termometrelerde bölme sayısının fazla olması hassas ölçümleri mümkün kılar. Bu nedenle bazı ülkeler, sağlık alanında Fahrenheit ölçeklendirmeli termometreler kullanır. Bilimsel çalışmalarda ise Kelvin ölçeklendirmeli termometreler tercih edilir. Karekoddan yararlanarak farklı termometre türlerinden, ölçeklendirmelerinden ve kullanım amaçlarından bahseden videoya ulaşabilirsiniz.

2. Alıştırma Aşağıda verilen görsellerdeki ortamlarda sıcaklık ölçümü için hangi tür termometrelerin tercih edilmesi gerektiğini tartışınız. Tartışma bulgularınıza göre görsellerin altında verilen tabloyu doldurunuz. 1 2 3 4 Ölçüm Yapılacak Ortamın Sıcaklığı Görsel No. Kullanılabilecek Termometre Türü Yüksek sıcaklık Oda sıcaklığı Düşük sıcaklık