Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
3. Aşağıda çeşitli medya kuruluşlarından derlenen metinlere yer verilmiştir. Metinlerde geçen ısı ve sıcaklıkla ilgili kavramları bulunuz ve kavramların geçtiği cümlelerin altını çiziniz. Dünya Meteoroloji Örgütünün verilerine göre 2015-2023 yılları arasını kapsayan sekiz yıl, ortalama sıcak lığın en yüksek olduğu yıllar olarak kayıtlara geçmiştir. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün kayıtlarına göre Türkiye’deki en yüksek hava sıcaklığı 49,5 oC değeriyle 15 Ağustos 2023 tarihinde Eskişehir, Sarıcakaya’da ölçülmüştür. En düşük hava sıcaklığı ise 9 Ocak 1990 tarihinde Van’ın Çaldıran ilçesinde tespit edilmiştir. O gün Çaldıran’da termometreler – 46,4 oC değerini görmüştür. Termometrelerin hava sıcaklığını 40 oC gösterdiği bir günde güneşin altında dört saat boyunca aracımı temizledim. Temizlik işi bittikten kısa bir süre sonra başım dönmeye başladı ve kaldırımın kenarına otur dum. Durumu fark eden komşum yardımıma koştu ve artan vücut ısımı düşürmek için başıma ve vücu duma su tuttu. Hastanede yeterli sıvı almadığım için ciddi bir sıcak çarpması geçirdiğimi ve vücut ısımın 39 oC’a kadar çıktığını öğrendim. Size tavsiyem; sıcak günlerde bol su için, mümkünse güneş altında uzun süre kalmaktan kaçının ve sık sık dinlenin. Hava almak için balkona çıktığım bir günde metalden yapılmış balkon korkuluklarını tutmamla korku luklardan elimi çekmem bir oldu. Öğle vakti metalin ısısının havadan çok daha fazla olabileceğini hiç düşünmemiştim. Korkulukları tuttuğum anda metalin ısısı elimi yaktı. Neyse ki ciddi bir durum söz ko nusu değildi. Soğuk suyun altında elimi biraz bekletince elimin sıcaklığı düştü ve bu durumu hafif kıza rıklıklarla atlattım. Altını çizdiğiniz cümlelerde ısı ve sıcaklıkla ilgili kavramların bilimsel olarak doğru kullanılıp kullanıl madığını mevcut bilgilerinizden yararlanarak öğretmeninizin rehberliğinde tartışınız. Tartışmalarınız sırasında cevabını merak ettiğiniz soruları birbirinize sorunuz ve birbirinizi etkin şekilde dinlemeye özen gösteriniz. Tartışmanın sonucunda yanlış kullanılan kavramların geçtiği cümlelerin doğrusunu aşağıdaki alana yazınız.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Fiziksel anlamda iş: W = F · Δx (kuvvet ile yer değiştirmenin çarpımı) bağıntısıyla hesaplanır.
Kinetik enerji E_k = ½ m·v², yer çekimi potansiyel enerjisi E_p = m·g·h formülüyle bulunur. Sürtünmesiz ortamlarda toplam mekanik enerji (E_mekanik = E_k + E_p) korunur. Güç ise birim zamanda yapılan iştir (P = W / t).
