9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları (MEB Yayınları)

1. ÜNİTE Örnek “Günlük hayatta karşılaştığınız fizik bilimiyle ilişkili olay, olgu ve uygulamalar nelerdir?” sorusuna öğren- cilerin verdiği doğru cevaplardan bazıları aşağıda yer almaktadır. Gökçe: Yağmur yağdıktan sonra güneş parlamaya başladığında gökku­şağı oluşur. Gökkuşağının olu- şumu fizik biliminin yasaları ile açıklanabilir. Ertan: Kaykay sporcularının bir platformda yokuş aşağı hızla kayarken, platformun bittiği yerde havada süzülüp yere inmeleri fizik biliminin yasaları ile açıklanabilir. Mehmet: Fizik bilimindeki yasalardan yararlanılarak yapılmış ve günlük hayatımızı kolaylaştıran pek çok cihaz bulunmaktadır. Mikrodalga fırınlar, akıllı telefonlar, GPS [global positioning system (gılobıl pozişining sistım) küresel konumlama sistemi] cihazları ve LED [light emitting diode (layt imiding dayod) ışık yayan diyot] lambalar bunlardan bazılarıdır. Öğrencilerin verdiği cevapların doğru olmasının gerekçelerini açıklayınız. Çözüm Öğrencilerin açıklamaları, olguların anlaşılmasında ve günlük hayatı kolaylaştıran teknolojilerin gelişti- rilmesinde fizik biliminin rolünü vurgulamaktadır. Gökkuşağının oluşumu ışığın kırılması, kaykay spor- cularının hareketi enerji dönüşümü, GPS cihazları ve LED lambaların çalışma prensipleri elektrik ve manyetizma konuları ile açıklanabilir. Bu konuların tamamı fizik biliminin çalışma alanında yer alır.

1. Alıştırma Elektrik üretebilen organlara sahip elektrikli yılan balığı; bu özelliğini iletişim kurmak, yön bulmak, kendini korumak, avlanmak gibi olaylarda kullanır. Elektrikli yılan balıklarının organlarındaki hücrelerde bulunan sodyum ve potasyum iyonlarının hücre zarından geçiş durumuna göre elektrik akımı oluşur. Bu akım, 1-2 milisaniye gibi kısa bir süre etki eder. Sürenin kısa olması ve balığın önemli organlarının etrafındaki yağ tabakasının yalıtkan görevi görmesi nedeniyle elektrik akımının balığa zarar vermediği düşünül- mektedir. Bilim insanları, bu balıkların elektrik üretimi yönteminden yararlanarak daha ekono­mik piller geliştirmek için çalışmalar yapmaktadır. Buna göre

a) Elektrik üretebilen organlardaki elektrik üretim süreci hangi disiplinlerden yararlanılarak açıklanabilir?         

b) Bu olaydan ve mevcut bilgilerinizden yararlanarak fizik biliminin tanımını yazınız.