Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. ÜNİTE İstasyondaki bir tren (Görsel 2.15) harekete geçtiğinde trenin tüm parçaları, istasyona göre belirli bir doğrultu ve yönde ilerleme hareketi yapar. Cismi oluşturan parçaların birlikte ve aynı yönde hareket etmesine öteleme hareketi denir. Doğrusal bir yol boyunca ● balkondan yere düşen saksının, ● duvar kenarına itilen masanın, ● buz pistinde ilerleyen patencinin hareketleri öteleme hareketine örnek verilebilir. Çalışırken ısınan bilgisayar işlemcisinden sıcak havayı uzaklaştıran fanın per- vanesinin (Görsel 2.16) üzerindeki her nokta, fanın merkezinden geçen mil çevresinde ve merkeze uzaklıkları değişmeden döner. Cismin sabit bir nokta etrafında çember çizerek yaptığı harekete dönme hareketi denir. Sabit bir nokta etrafında ● lunaparklardaki dönme dolabın, ● mekanik saatlerde akrep ve yelkovanın, ● helikopterlerde pervanenin hareketi dönme hareketine örnek verilebilir. Gitarın gerilmiş tellerine vurulduğunda tel, bir denge noktası etrafında gidip gelme hareketi yapar (Görsel 2.17). Referans noktası olarak bir denge konumu alındığında bu denge konumundan geçerek oluşan gidip gelme hareketine titreşim hareketi denir. Denge konumuna göre ● salıncakta sallanan bir kişinin, ● su yüzeyindeki dalgaların, ● ses çatalına (diyapazon) vurulduğunda çatalın hareketleri titreşim hareketine örnek verilebilir. Görsel 2.15: İstasyondaki bir tren Görsel 2.16: Çalışırken ısınan bilgisayar işlem- cisinden sıcak havayı uzaklaştıran fan Görsel 2.17: Titreşim hareketi yapan gitar telleri Örnek Doğada görülen hareket türleri; genel olarak öteleme, dönme ve titreşim hareketi şeklinde sınıflandı- rılır. Bununla birlikte bazı hareketler bu sınıflandırmadaki hareket türlerinden yalnızca biri ile açıkla- nabilirken bazıları birden fazla hareket türünü barındırabilir. Örneğin evden okula giden bir bisikletlinin hareketi temelde öteleme hareketi iken bisikletin tekerleği aynı anda hem dönme hem öteleme hareketi yapmaktadır. Buna göre tablodaki hareket türlerini aynı anda içeren hareketlere örnekler veriniz. Öteleme ve dönme hareketi Öteleme ve titreşim hareketi Dönme ve titreşim hareketi
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Bir noktanın konumunu belirlemek için seçilen sabit bir referans (başlangıç) noktasına ve bu noktadan yönelen yönlü uzaklık (vektör) bilgisine ihtiyaç vardır.
Yer değiştirme (Δx): Son konum ile ilk konum arasındaki en kısa yönlü uzaklıktır (Δx = x_son - x_ilk). Robot başlangıç noktasına döndüğünde yer değiştirmesi sıfır olur.
Sürat skaler olup toplam yolun zamana oranıdır; hız ise vektörel yer değiştirmenin zamana oranıdır.
