9. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 63 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Ünite: MEKÂNSAL BILGI TEKNOLOJILERI 62 62 Mavi Vatan, Türkiye’nin uluslararası hukuka uygun olarak hak ve menfaatleri doğrultusunda egemenliği- ni ilan ettiği deniz yetki alanlarını ifade etmektedir. Bunun yanı sıra sınır oluşturan ya da sınır aşan sular- da olduğu gibi akarsu, göl vb. diğer su kaynakları da ülkemizin hak, menfaat ve egemenliğini ilgilendiren konular arasında yer almaktadır. Türkiye; Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine yaklaştığı alanda, Anadolu ve Trakya yarımada- ları üzerinde yer alır. Türkiye’nin kuzeyinde Karadeniz, güneyinde Akdeniz, batısında Ege Denizi bu- lunur. Ülke sınırları içindeki Marmara Denizi iç deniz niteliğindedir. Türkiye’nin gerçek yüz ölçümü 780.043 km2dir. Ayrıca Türkiye’nin deniz hâkimiyet alanı; Misakımillî sınırları içerisinde, vatanın denizler- deki parçası olan Mavi Vatan sınırıdır. XV. yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti’nde Barbaros Hayrettin Paşa’nın “Denizlere hâkim olan cihana hâkim olur.” sözü ile Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu büyük önder Mustafa Kemal Atatürk’ün “En güzel coğrafi vaziyette ve üç tarafı denizlerle çevrili olan Türkiye; endüstrisi, ticareti ve sporu ile en ileri denizci millet yetiştirmek kabiliyetindedir. Bu kabiliyetten istifade etmeyi bilmeliyiz. Denizciliği, Türk’ün büyük millî ülküsü olarak düşünmeli ve onu az zamanda başarmalıyız.” sözlerinde işaret edildiği gibi Türkiye’nin denizlerde ve uluslararası sulardaki hak ve menfaatleri her zaman korunup gözetilmelidir. Bu bağlamda ülke olarak sahip olunan denizlerden siyasi, sosyal ve ekonomik açıdan en iyi şekilde yararlanılmalıdır. Mavi Vatan’ın önemli bir parçası olan Karadeniz; enerji kaynakları, güvenlik, ticaret ve biyoçeşitlilik açı- sından kritik önem taşımaktadır. Karadeniz’de kıyıdaş ülkeler (Türkiye, Bulgaristan, Romanya, Ukrayna, Rusya, Gürcistan) arasındaki anlaşmalarla deniz yetki alanları belirlenmiştir. Ayrıca Karadeniz; bölgesel iş birlikleri neticesinde ülkeler arasındaki siyasi, kültürel, ekonomik ve teknolojik ilişkilerin geliştirilmesinde önemli bir konuma gelmiştir. Örneğin Karadeniz’e kıyıdaş ülkeler arasında Türkiye liderliğinde Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü gibi bölgesel ekonomik iş birlikleri yapılmıştır. Türkiye için Mavi Vatan kavramı • denizlerin stratejik önemini, • uluslararası ilişkilerdeki haklarını, • kıyı ve deniz güvenliğini, • vatan savunmasını, • enerji kaynaklarını (petrol, doğal gaz, gaz hidrat, uranyum, manyetit) kullanmayı ifade eder. EGE DENİZİ MARMARA DENİZİ KARADENİZ AKDENİZ Harita: Türkiye’nin su kaynakları 0 150 km K Türkiye’nin Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’deki hu- kuki ve coğrafi haklarını görmezden gelen haksız talepler karşısındaki mücadelesine örnekler veriniz.