Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Ünite: MEKÂNSAL BILGI TEKNOLOJILERI 59 2.1.2. Türkiye’nin Coğrafi Konumu Türkiye’nin Mutlak Konumu Bir ülkenin Dünya üzerindeki yeri ifade edilirken coğrafi konumundan diğer bir ifadeyle mutlak ve göreceli konum özelliklerinden yararlanılır. Bir ülkenin coğrafi konumu; iklimi, kültürel yapısı, jeopolitik önemi, ekonomik faaliyetleri, ulaşım hatları ve yerleşme özellikleri üzerinde etkili olur. Her ülkenin coğrafi konumu farklı olduğu için coğrafi özellikleri de birbirinden farklıdır. Türkiye’nin bulunduğu coğrafi konum, coğrafi zenginliğini ortaya çıkarmıştır. Türkiye’nin coğrafi konumunun etkileri, mutlak ve göreceli konum başlıkları altında ince- lenir. Dünya üzerindeki herhangi bir yerin Ekvator’a ve başlangıç meridyenine göre konumu mutlak konum olarak adlandırılır. Mutlak konum, • bir yerin Dünya üzerinde nerede bulunduğu- nun kesin olarak tanımlanmasını sağlar. • navigasyon ve haritalarda kullanılır. Türkiye; Ekvator’a göre kuzey yarım kürede (36°-42° kuzey paralelleri), başlangıç meridyenine göre doğu yarım kürede (26°-45° doğu meridyenleri) yer alır (Görsel 2.10). Türkiye’nin mutlak konumuna bağlı olarak orta enlem- lerde yer alması, Türkiye’de dört mevsimin belirgin olarak yaşanmasını sağlar. Türkiye’nin doğusu ile ba- tısı arasında yaklaşık 76 dakikalık bir yerel saat farkı bulunur. 0o 0o 26o D 42o K 45o D 36o K Türkiye’nin Göreceli Konumu Göreceli konum, bir yerin diğer yerlerle olan ilişkisini tanımlar. Bu konum; bir ülkenin jeopolitik, ekonomik ve kültürel ilişkilerini ve önemini belirler. Göreceli konum, • insanların bölgeye ilişkin algılarına dayandığından bir yerin konumunu belirlemenin daha öznel bir yoludur. • bir yerin nehirler, dağlar veya şehirler gibi diğer önemli özelliklere yakınlı- ğını belirlemek için kullanılabilir. • coğrafya ve şehir planlamasında önemlidir çünkü farklı yerler arasındaki ilişkileri ve bunların birbiriyle nasıl etkileşime girdiğini anlamaya yardımcı olur. • çevredeki ortam değiştikçe veya yeni yerler geliştikçe zaman içinde de- ğişebilir. Örneğin evinin adresini bir alışveriş merkezinin (AVM) karşısı olarak tanımlayan bir kişi, AVM’nin yıkılmasıyla adres tanımını değiştire- cektir. Görsel 2.10: Türkiye’nin mutlak konumu