9. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Ünite: MEKÂNSAL BILGI TEKNOLOJILERI 39 Yerel Saat Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki hareketi sebebiyle Güneş’in ufuk düzle- mindeki konumu yere ve zamana göre değişir. Güneşʼin ufuk düzlemi üzerin- de en yüksek noktaya ulaştığı zaman dilimi, öğle vakti (12.00) olarak belirlenir. Öğle vaktine göre ayarlanan saate yerel saat adı verilir. İnsanlar, tarih boyunca günlük hayatlarını Güneş’in ufuk düzlemi üzerindeki konumuna göre düzenlemişlerdir. Ayrıca yerel saat; namaz, iftar ve sahur va- kitlerinin belirlenmesinde kullanılır. Ulusal (Ortak) Saat Bir ülke içindeki yerel saat farkları; resmî işlemler ile ulaşım, bankacılık, ileti- şim gibi hizmetlerin yürütülmesinde karışıklığa neden olabilir. Bu sorunun or- tadan kaldırılması için ülke sınırları içindeki bir veya birden fazla meridyenin yerel saati ulusal (ortak) saat olarak kullanılır. Doğu-batı doğrultusunda geniş yer kaplayan ve üzerinden fazla sayıda merid- yen geçen Kanada, ABD (Amerika Birleşik Devletleri), Rusya Federasyonu, Avustralya gibi ülkelerde aynı anda birden fazla ortak saat kullanılmaktadır. Uluslararası Saat Dilimleri Teknoloji, ulaşım ve iletişimin gelişmesine bağlı olarak ülkeler arasındaki iliş- kilerde yerel saatlerin kullanılması çeşitli zorluklar meydana getirmiştir. Yerel saat farklılıklarının getirdiği karmaşayı ortadan kaldırmak amacıyla dünya ge- nelinde geçerliliği olan bir saat düzenlemesine gidilmiş ve böylece uluslararası saat dilimleri ortaya çıkmıştır. Uluslararası saat dilimlerine göre dünya, on beşer derecelik aralıklarla 24 saat dilimine ayrılmıştır. Doğu yarım küredeki saat dilimleri +1, +2, +3 şeklinde numaralandırılırken batı yarım küredeki saat dilimleri -1, -2, -3 şeklinde nu- maralandırılır. Uluslararası saat dilimlerinin sınırları, ülkelerin siyasi sınırları esas alınarak zikzak oluşturacak şekilde çizilmiştir. Türkiye’nin Ulusal Saati Türkiye’de 45° doğu meridyeninin yerel saati, ortak saat olarak kullanılır. Türkiye’nin Bulunduğu Saat Dilimi Türkiye, ortak saat olarak 45° doğu me- ridyenini esas aldığın- dan +3. saat diliminde yer alır. Tarih Değiştirme Çizgisi Başlangıç meridyeninin (0°) tam karşısında yer alan 180° meridyeni tarih değiştirme çizgisi olarak adlandırılır. Tarih değiştirme çizgisi (180° meridyeni), aynı zamanda doğu yarım küre ile batı ya- rım küreyi birbirinden ayıran sınırdır. Bu sı- nırın batısında (doğu yarım kürede) tarih bir gün ileri, doğusunda (batı yarım küre- de) bir gün geridir. Tarih değiştirme çizgisi- nin uzanışı 180° meridyen çizgisinin uza- nışına göre farklıdır. Bu çizgi, üzerinden geçtiği ada ve ülkelerde zaman karışıklı- ğını önlemek için siyasi sınırlar dikkate alı- narak yer yer zikzak oluşturacak şekilde çizilmiştir (Harita 2.2). 3.000 0 km Tarih Değiştirme Çizgisi 150o D 120o D 90o D 150o B BATI YARIM KÜRE DOĞU YARIM KÜRE 180o 120o B 0o 30o K 30o G 60o G 60o K 90o B 60o B Hint Okyanusu Güney Okyanusu Büyük Okyanus ASYA GÜNEY AMERİKA KUZEY AMERİKA AVUSTRALYA ANTARKTİKA Atlas Okyanusu Harita 2.2 Tarih değiştirme çizgisi