Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
6. Ünite: AFETLER VE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇEVRE Aralık 2019’da Çin’de ortaya çıkan COVID-19, kısa sürede dünyanın genelini etkisi altına alarak pandemiye dönüşmüştür. Salgının bu kadar hızlı yayılmasında dünya nüfusunun yaklaşık yarısının şehirlerde yaşaması, bu tür kalabalık ortamlarda hastalığın bulaşma riskinin artması ve gelişen ula- şım sistemleri vasıtasıyla virüslerin dünyanın her yerine taşınabilmesi etkili olmuştur. Söz konusu salgın; insan sağlığının yanı sıra günlük hayatı, mesleki faaliyetleri ve ülke ekonomilerini de önemli ölçüde etkilemiştir(Görsel 6.6). Türkiye, coğrafi konumundan dolayı pek çok ülke- nin geçiş güzergâhında yer alan önemli bir ülkedir. Bu durum, insan hareketliliğini artırarak Türkiye’de geçmişten bugüne çiçek, cüzzam, verem gibi çeşitli salgın hastalıkların görülmesine neden olmuştur. Türkiye, erozyona maruz kalma konusunda hassas bir bölgede bulunmakta- dır. Binlerce yılda oluşan toprak örtüsü, şiddetli erozyon nedeniyle deniz, göl gibi çukur alanlara taşınmaktadır. Erozyona maruz kalan toprakların bir kısmı, akarsular vasıtasıyla baraj göl- lerine taşındığı için barajların kullanım ömürleri kısalmaktadır. Şiddetlenen erozyon nedeniyle ülke topraklarının bir bölümü çölleşme riskiyle karşı kar- şıyadır (Harita 6.7). Ayrıca erozyon, kırsal alanların ekonomik potansiyelini olumsuz etkilediği için bazı sosyal sorunların ortaya çıkmasına da yol açabil- mektedir. Türkiye’de Salgın Hastalıklar Türkiye’de Erozyon COVID-19 Salgını Görsel 6.6: COVID-19 salgınının yayılmasını önlemek amacıyla Ortaköy Camii çevresinin dezenfekte edilmesi (23 Mart 2020, İstanbul) COVID-19 salgınının önlenmesi için ne gibi tedbirler alınmıştır? Türkiye’de çölleşme riskinin yüksek olduğu bölgeleri belirtiniz. Harita 6.7: Türkiye’de çölleşme risk durumu (Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü ve TÜBİTAK-BİLGEM) Düşük Orta Yüksek Veri Yok Gürcistan Ermenistan İran Irak Suriye KKTC GKRY Az. Bulgaristan Yunanistan K Karadeniz Akdeniz Marmara Denizi Ege Denizi NÖC. AÖC. 0 100 200 km
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Doğal Nedenler: Küresel iklim krizine bağlı kuraklık, yağış miktarının belirgin biçimde azalması ve yüksek sıcaklıklarla şiddetlenen buharlaşma.
Beşerî Nedenler: Göl çevresinde açılan ruhsatsız derin artezyen kuyuları, aşırı yer altı suyu tüketimi ve gölü besleyen dereler üzerine göletler kurulmasıdır.